Shqipëria nuk mund të mbyllë sytë ndaj infiltrimit iranian, por edhe të dëgjojë kërkesat e Protestës!

Vendimi i autoriteteve shqiptare për t’i ndaluar hyrjen në vend për 15 vjet predikueses kosovare Ikballe Huduti nuk duhet parë thjesht si një masë administrative kundër një individi të caktuar. Ai është një sinjal se Shqipëria po përballet me një sfidë më të gjerë: përpjekjet për depërtim ideologjik dhe politik nga aktorë të lidhur me Republikën Islamike të Iranit.

Prej vitesh, Shqipëria gjendet në vijën e parë të përballjes me regjimin iranian. Sulmet kibernetike ndaj institucioneve shtetërore, përplasjet diplomatike dhe aktivitetet e dyshuara të rrjeteve të ndikimit kanë treguar se vendi ynë nuk është një spektator i largët i konfliktit mes Teheranit dhe Perëndimit. Përkundrazi, si anëtare e NATO-s dhe aleate strategjike e Shteteve të Bashkuara, Shqipëria është bërë një objektiv i drejtpërdrejtë i interesave iraniane në rajon.

Në këtë sfond, shqetësimi për praninë e figurave publikisht proiraniane në protesta qytetare është legjitim. Historia moderne tregon se regjimet autoritare nuk veprojnë vetëm përmes diplomacisë apo operacioneve të fshehta. Ato investojnë në rrjete ndikimi, propagandë, aktivizëm ideologjik dhe shfrytëzim të pakënaqësive sociale për të krijuar terren të favorshëm për interesat e tyre.

Megjithatë, pikërisht këtu lind edhe një pyetje themelore për shtetin shqiptar. Nëse qeveria pretendon se individë të caktuar janë të lidhur me rrjete armiqësore, me propagandë terroriste apo me interesa të huaja destabilizuese, atëherë nuk mjafton vetëm denoncimi politik. Shteti ligjor kërkon hetim, prova dhe ndëshkim sipas ligjit.

Ish-kryetari i Gjykatës së Lartë, Zef Brozi, ka ngritur një kritikë të fortë në këtë drejtim. Sipas tij, nëse qeveria identifikon spiunë, terroristë apo mbështetës të terrorizmit, detyrimi i institucioneve është t’i hetojnë dhe t’i çojnë përpara drejtësisë, jo thjesht t’i përdorin si argument në debatin politik. Përndryshe krijohet përshtypja se akuzat shërbejnë më shumë për delegjitimimin e protestës sesa për mbrojtjen e sigurisë kombëtare.

Ky argument meriton vëmendje. Nëse infiltrimi iranian është real, atëherë ai është tepër serioz për t’u reduktuar në retorikë politike. Nëse individë të caktuar përbëjnë kërcënim për sigurinë kombëtare, ata nuk duhet të lejohen të veprojnë lirshëm, të marrin pjesë në aktivitete publike apo të sfidojnë institucionet pa pasoja ligjore. Nëse, nga ana tjetër, prova të tilla nuk ekzistojnë, atëherë përdorimi i etiketave të rënda si “spiun”, “terrorist” apo “agjent i huaj” rrezikon të dobësojë vetë besueshmërinë e institucioneve.

Kjo është arsyeja pse Shqipëria duhet të ndjekë një rrugë të dyfishtë: vigjilencë maksimale ndaj çdo përpjekjeje për ndikim iranian dhe respekt rigoroz të shtetit ligjor. Një demokraci serioze nuk mund të jetë as naive ndaj kërcënimeve të jashtme dhe as e pakujdesshme me provat dhe procedurat ligjore.

Rasti i Ikballe Hudutit dhe polemikat rreth protestave të fundit tregojnë se çështja nuk është vetëm nëse ekziston ndikimi iranian. Çështja është nëse shteti shqiptar ka vullnetin dhe kapacitetin për ta trajtuar atë me instrumente ligjore dhe institucionale, e jo vetëm me deklarata politike. Siguria kombëtare nuk mbrohet me postime në rrjetet sociale apo me etiketime publike. Ajo mbrohet me prova, hetime, transparencë dhe zbatim të ligjit.

Megjithatë, prania e individëve me qëndrime ekstreme, me lidhje ideologjike të dyshimta apo me afërsi ndaj interesave të huaja nuk mund dhe nuk duhet të përdoret si argument për të shpërfillur thelbin e protestës. Në një lëvizje qytetare marrin pjesë individë me bindje të ndryshme politike, ideologjike dhe shoqërore, por legjitimiteti i saj matet nga kauza dhe kërkesat që ngrihen, jo nga biografia e çdo pjesëmarrësi. Nëse qytetarët kërkojnë transparencë, mbrojtje të mjedisit, respektim të ligjit dhe llogaridhënie institucionale, qeveria ka detyrimin demokratik t’i dëgjojë dhe t’u përgjigjet këtyre kërkesave me argumente dhe veprime konkrete.

Njëkohësisht, çdo përpjekje për infiltrimin e protestave nga aktorë që përfaqësojnë interesa të huaja, propagandë anti-demokratike apo ndikime që bien ndesh me interesin kombëtar duhet të identifikohet, të hetohet dhe të ndëshkohet sipas ligjit. Shteti nuk duhet të zgjedhë mes dëgjimit të qytetarëve dhe mbrojtjes së sigurisë kombëtare. Ai duhet të bëjë të dyja: të dëgjojë zërin legjitim të protestës dhe të godasë pa kompromis çdo tentativë për ta manipuluar atë në shërbim të axhendave të huaja.