Britania i përgjigjet Argjentinës: Falklandët mbeten britanikë

Ministrat britanikë kanë reaguar ashpër pasi presidenti argjentinas deklaroi se “erërat e ndryshimit” po frynin në favor të pretendimit të vendit të tij mbi Ishujt Falkland. Kjo deklaratë e presidentit Javier Milei, e cila sugjeronte se Argjentina duhet t’i rimarrë ishujt, nxiti një përgjigje të menjëhershme nga qeveria britanike, e cila theksoi vendosmërinë e saj për të mbrojtur statusin aktual të ishujve dhe të drejtën e vetëvendosjes së banorëve të tyre.

Sekretari i Jashtëm, Ed Miliband, theksoi se Mbretëria e Bashkuar do të “mbështesë me vendosmëri” të drejtën e vetëvendosjes së banorëve të ishujve. Në një postim në platformën X, Miliband deklaroi se pozicioni i Mbretërisë së Bashkuar për Ishujt Falkland është “i palëkundur”. Ai shtoi se ishujt janë britanikë dhe do të mbeten të tillë, pasi ky është qëndrimi dërrmues i vetë ishullorëve. E drejta e tyre për vetëvendosje është thelbësore, e bazuar në të drejtën ndërkombëtare, dhe Britania do ta mbrojë atë me vendosmëri, duke refuzuar çdo përpjekje për të ndryshuar statusin e tyre.

Sekretari i Mbrojtjes, Wes Streeting, komentoi se deklarata e Mileit “tregon më shumë për politikën e brendshme në Argjentinë sesa për Ishujt Falkland”. Ai theksoi gjithashtu në X se Falklandët janë britanikë sepse banorët e tyre zgjedhin të jenë britanikë, duke shtuar se angazhimi i Mbretërisë së Bashkuar ndaj Falklandëve është “absolut dhe i palëkundshëm”. Edhe Sekretarja e Arsimit, Lucy Powell, insistoi se ishujt janë britanikë dhe se qeveria do të mbrojë të drejtën e atyre që jetojnë në Ishujt Falkland për të përcaktuar të ardhmen e tyre, duke përforcuar unitetin e qëndrimit të qeverisë britanike.

Kjo përplasje e fundit diplomatike mbi arkipelagun e Atlantikut të Jugut vjen pas komenteve të presidentit amerikan, Donald Trump, i cili ka hedhur dyshime mbi mbështetjen amerikane për kontrollin britanik të ishujve. Tradicionalisht, SHBA-ja ka ruajtur neutralitetin mbi sovranitetin e Falklandëve, ndërsa ka njohur kontrollin de facto të Britanisë mbi ta. Në vitin 1982, Britania dhe Argjentina zhvilluan një luftë për ishujt, ku forcat britanike mundën trupat argjentinase që kishin zbarkuar atje për të pretenduar territorin, duke vulosur kontrollin britanik.

Në vitet e fundit, kompania britanike e naftës Rockhopper dhe ajo izraelite Navitas kanë zhvilluar fushën e naftës Sea Lion, rreth 140 milje në veri të ishujve. I pyetur të hënën nëse do të rishikonte sovranitetin britanik mbi ishujt si një mënyrë për të shtyrë Mbretërinë e Bashkuar të shpenzonte më shumë për mbrojtjen, Trump u përgjigj: “Unë gjithmonë rishikoj çdo pozicion. Ky është vetëm një nga shumë.” Të enjten, kur u pyet nëse SHBA do të mbështeste Mbretërinë e Bashkuar në rast të një pushtimi argjentinas, ai iu referua refuzimit të qeverisë britanike për ta lejuar atë të përdorte bazat britanike në sulmin e tij fillestar ndaj Iranit më herët këtë vit.

Trump i tha GB News: “Mos harroni, ju merrni një përqindje të madhe të naftës tuaj nga ngushtica e Hormuzit, dhe ju nuk ishit atje për të më ndihmuar. Vendi juaj nuk ishte atje për të më ndihmuar.” Ai shtoi: “Falklandët janë shumë interesantë sepse vendi juaj nuk është i njëjti vend që ishte 20 vjet më parë, 25 vjet më parë. Kjo ishte shumë kohë [më parë], ju shkuat atje dhe thjesht i morët shumë shpejt. Nuk kishte lojëra, kështu që nuk e di nëse jeni të përgatitur ta bëni këtë.” Këto komente ngritën pikëpyetje mbi qëndrimin e ardhshëm të SHBA-së ndaj çështjes së Falklandëve.

Në deklaratën e tij të enjten mbrëma, presidenti Milei theksoi komentet e Trumpit, duke thënë: “Presidenti Trump deklaroi se SHBA po rivlerëson pozicionin e saj historik në lidhje me Malvinas [emri argjentinas për Falklandët].” Ai shtoi se SHBA po e konsideron këtë ndryshim pozicioni sepse e di që Argjentina ka një partner të besueshëm, të përafruar me vlerat perëndimore, në një pozicion strategjikisht të rëndësishëm që mund të jetë një aleat i vlefshëm në dekadat e ardhshme. Milei gjithashtu paralajmëroi se kompanitë që zhvillojnë naftë “pas shpinës së qeverisë argjentinase” do të ndalohen të bëjnë biznes në Argjentinë, pas së cilës aksionet e Rockhopper ranë me 7% në tregtimin e hershëm të së premtes, duke treguar ndikimin e menjëhershëm të këtyre deklaratave.

Marrë nga The Guardian UK