Ish-Presidenti i Republikës dhe aktualisht President i Partisë së Lirisë, Ilir Meta, ka depozituar një kallëzim penal pranë Prokuroria e Posaçme Kundër Korrupsionit dhe Krimit të Organizuar (SPAK) ndaj Drejtorit të Përgjithshëm të Burgjeve, në cilësinë e funksionarit publik.
Sipas kallëzimit, Meta kërkon fillimin e procedimit penal për veprën penale të “shpërdorimit të detyrës”, të parashikuar nga neni 248 i Kodit Penal, si dhe për çdo vepër tjetër penale që mund të rezultojë gjatë hetimit. Baza ligjore e kallëzimit mbështetet në nenet 248–250 dhe 253 të Kodit Penal.
Ilir Meta ndodhet në paraburgim në IEVP Jordan Misja, në Tiranë, që prej datës 23 tetor 2024, në zbatim të masës së sigurimit personal “arrest me burg”, të vendosur nga Gjykata e Posaçme dhe të lënë në fuqi nga Apeli i Posaçëm. Në kallëzim thuhet se prej më shumë se 14 muajsh autoritetet e burgjeve i kanë mohuar një sërë të drejtash themelore.
Sipas pretendimeve të paraqitura, Drejtoria e Përgjithshme e Burgjeve i ka ndaluar Metës:
komunikimin me mediat dhe gazetarët;
takimet me deputetë të Kuvendit të Shqipërisë dhe eurodeputetë;
kontaktet me organet drejtuese të Partisë së Lirisë;
ushtrimin e lirive personale dhe politike përtej kufizimeve të domosdoshme të paraburgimit.
Sipas kallëzimit, këto kufizime nuk janë mbështetur në vendime individuale të arsyetuara dhe nuk justifikohen me rrezik konkret për procesin penal.
Një element kyç i kallëzimit është edhe përfshirja e Avokati i Popullit. Pas një ankese të paraqitur nga Meta, ky institucion ka zhvilluar një hetim administrativ dhe me vendimin e datës 27 nëntor 2025 ka konstatuar diskriminim, persekutim dhe shkelje të lirive personale e politike, duke i rekomanduar Drejtorisë së Përgjithshme të Burgjeve marrjen e masave korrigjuese. Sipas kallëzimit, këto rekomandime nuk janë zbatuar dhe shkeljet kanë vijuar.
Në vlerësimin juridik, Meta pretendon se mosveprimi i Drejtorit të Përgjithshëm të Burgjeve bie në kundërshtim me disa nene të Kushtetutës së Shqipërisë, ligjin “Për Ekzekutimin e Vendimeve Penale” dhe ligjin “Për Avokatin e Popullit”. Ai thekson se këto veprime kanë cenuar drejtpërdrejt lirinë e shprehjes dhe veprimtarinë politike, përfshirë edhe periudhën kur ishte kandidat për deputet në zgjedhjet parlamentare të 11 majit 2025.
Në kallëzim referohet gjithashtu praktika e Gjykata Evropiane e të Drejtave të Njeriut, me raste konkrete si Ilgar Mammadov kundër Azerbajxhanit, Selahattin Demirtaş kundër Turqisë dhe Mehmet Hasan Altan kundër Turqisë, ku theksohet se paraburgimi dhe kufizimet e të drejtave nuk mund të përdoren për të heshtur mendimin politik apo për të cenuar pluralizmin demokratik.
Në përfundim, Ilir Meta kërkon nga SPAK regjistrimin e procedimit penal, hetimin e plotë të veprimeve dhe mosveprimeve të Drejtorit të Përgjithshëm të Burgjeve, verifikimin e përgjegjësisë penale dhe marrjen e masave për ndalimin e shkeljeve të vazhdueshme ndaj të drejtave të tij kushtetuese dhe konvencionale.