Ilija Srdanoviç, kardiolog dhe profesor universitar nga Novi Sadi, është figura që doli në krye të Listës së Studentëve në zgjedhjet e parakohshme parlamentare në Serbi. Sipas projeksioneve paraprake, kjo forcë politike ka lënë pas listën e presidentit Aleksandër Vuçiç, duke shënuar një moment të rëndësishëm për lëvizjen studentore. Pas muajsh protestash dhe kërkesash për llogaridhënie institucionale, studentët serbë e çuan mobilizimin e tyre nga rrugët në garën parlamentare. Në krye të kësaj nisme qëndroi Ilija Srdanoviç, një emër i njohur në fushën e mjekësisë, i cili u përfshi në zhvillimet politike përmes protestave kundër korrupsionit. Lista e Studentëve siguroi rreth 52 për qind të votave, që përkthehen në afërsisht 138 mandate në parlamentin me 250 vende. Presidenti Aleksandër Vuçiç pranoi se lista e tij ishte renditur e dyta. Megjithatë, në momentin e raportimit, rezultatet përfundimtare zyrtare ende nuk ishin publikuar.
Kush është Ilija Srdanoviç?
I lindur në vitin 1970 në Novi Sad, Srdanoviç ka ndërtuar karrierën e tij në mjekësi dhe në arsimin universitar. Ai është kardiolog, ka përfunduar doktoraturën në vitin 2012 dhe, që prej vitit 2018, është pjesë e stafit akademik të Fakultetit të Mjekësisë në Novi Sad, ku angazhohet në departamentin e mjekësisë së urgjencës. Përfshirja e tij në lëvizjen studentore u bë më e dukshme gjatë protestave të muajve të fundit. Në maj, ai foli në tubimet e organizuara në Beograd, ndërsa në shtator mori drejtimin e listës së pavarur “Studentët fitojnë”, duke u shndërruar në përfaqësuesin politik të kësaj nisme. Kalimi nga auditorët universitarë dhe praktika mjekësore në politikën parlamentare e vendosi Srdanoviçin në qendër të një zhvillimi që synon të ndryshojë raportet politike në Serbi.
Protestat që u kthyen në lëvizje politike
Lëvizja studentore mori hov pas tragjedisë së nëntorit 2024 në Novi Sad, kur shembja e tendës së stacionit të trenit shkaktoi vdekjen e 16 personave. Ngjarja nxiti reagime të gjera publike dhe protesta, përmes të cilave studentët kërkuan transparencë, përgjegjësi institucionale dhe masa kundër korrupsionit. Me kalimin e kohës, kërkesat e studentëve morën një dimension më të gjerë politik. Përtej protestave, lëvizja vendosi të garonte në zgjedhje, duke synuar përfaqësimin e drejtpërdrejtë në parlament. Gjatë një takimi me studentët në Novi Sad, ku u prezantua si kandidat, Srdanoviç foli për nevojën e një rruge të re për vendin dhe për një rol më të madh të brezit të ri në vendimmarrje.
Çfarë parashikon programi i studentëve?
Platforma e Listës së Studentëve përfshin decentralizimin e sistemit shëndetësor dhe vendosjen e interesave kombëtare në plan të parë. Integrimi i menjëhershëm në Bashkimin Europian nuk paraqitet si përparësia kryesore e programit. Këto qëndrime tregojnë se sfida e lëvizjes nuk lidhet vetëm me përfaqësimin e pakënaqësisë qytetare, por edhe me përcaktimin e prioriteteve që do të ndiqen nëse ajo merr pjesë në qeverisjen e vendit.
A do të bëhet Srdanoviç kryeministri i ri i Serbisë?
Rezultati paraprak i raportuar i vendos studentët në një pozicion të rëndësishëm në parlamentin serb. Megjithatë, kalimi nga fitorja zgjedhore te formimi i qeverisë kërkon përfundimin e procesit zyrtar dhe përcaktimin e mënyrës së krijimit të shumicës parlamentare. Për Srdanoviçin dhe lëvizjen që ai përfaqëson, sfida e radhës do të jetë shndërrimi i kërkesave të protestave në politika konkrete dhe vendime institucionale. Nga një figurë e botës akademike dhe mjekësore, Srdanoviç është shndërruar në një emër qendror të zhvillimeve politike në Serbi. Nëse ai do të marrë drejtimin e qeverisë, kjo do të varet nga hapat e ardhshëm institucionalë dhe nga formimi i qeverisë së re.