Austria dhe Spanja: Dy kombe, dy perandori, dy rrugë drejt futbollit

Nga Saimir Kadiu

Në hartën e Evropës, Austria dhe Spanja duken si dy botë të ndryshme. Njëra është një shtet alpin në zemër të kontinentit, pa dalje në det, me rreth 9,2 milionë banorë dhe një sipërfaqe prej afro 84 mijë kilometrash katrorë. Tjetra është një gadishull mesdhetar me gati 49 milionë banorë dhe mbi 506 mijë kilometra katrorë, gjashtë herë më e madhe si territor dhe më shumë se pesë herë më e madhe si popullsi. Megjithatë, të dyja kanë qenë fuqi që kanë lënë gjurmë të pashlyeshme në historinë e Evropës.

Spanja ndërtoi një nga perandoritë më të mëdha detare të historisë. Pas udhëtimit të Kristofor Kolombit në vitin 1492, flamuri spanjoll valëvitej nga Amerika Latine deri në Filipine. Ari dhe argjendi i Botës së Re ushqyen për shekuj ekonominë dhe fuqinë ushtarake të Madridit. Austria, përkundrazi, ndërtoi një perandori tokësore. Dinastia Habsburge sundoi për qindra vjet mbi një mozaik popujsh, nga Hungaria në Bohemi, nga Kroacia në Italinë Veriore. Vjena u bë një nga kryeqendrat politike e kulturore të Evropës, vendi ku diplomacia dhe muzika ecën krah për krah.

Edhe sot ndryshimet janë të dukshme. Spanja ka një ekonomi që i kalon 1,7 trilionë dollarë, ndërsa Austria rreth 535 miliardë. Por kur matet mirëqenia për frymë, Austria renditet ndër vendet më të pasura të botës, me të ardhura për banor dukshëm më të larta se Spanja. Në kulturë, të dyja janë gjigante. Austria i dha botës Wolfgang Amadeus Mozart,Franz Schubert, Johann Strauss II, Sigmund Freud, Gustav Klimt dhe Arnold Schwarzenegger. Spanja i dha njerëzimit Miguel de Cervantes, Pablo Picasso, Salvador Dalí, Diego Velázquez, Federico García Lorca dhe Antoni Gaudí. Por aty ku historia bëhet më intriguese është futbolli.

Wunderteam-kombëtarja që mahniti Evropën

Shumë kohë përpara Brazilit të Pelés apo Holandës së “Futbollit Total”, Austria krijoi një nga ekipet më spektakolare që kishte parë kontinenti. Në fillim të viteve 1930 lindi “Wunderteam”-i i drejtuar nga trajneri Hugo Meisl. Në zemër të kësaj skuadre luante gjeniu Matthias Sindelar, “Njeriu prej Letre”, një sulmues elegant që shumë historianë e konsiderojnë si futbollistin më të madh në historinë e Austrisë. Wunderteam dominoi Evropën, fitoi ndaj shumë fuqive të kohës dhe në Kupën e Botës 1934 arriti deri në gjysmëfinale, duke u bërë simbol i futbollit artistik. Karriera dhe jeta e Sindelarit morën fund tragjikisht pas aneksimit nazist të Austrisë në vitin 1938. Ai refuzoi të bëhej simbol i propagandës së Rajhut dhe vdiq në rrethana që edhe sot mbeten objekt debatesh historike.

Kordoba 1978-nata që Austria mundi kampionët e botës

Pas dekadash pritjeje, Austria riktheu krenarinë në Kupën e Botës 1978. Nën drejtimin e Helmut Senekowitsch, ajo mundi 3–2 RFGJ në Kordobë të Argjentinës. Me gola të Hans Krankl, Walter Schachner dhe autogol te Vogst krijuan një nga fitoret më legjendare në historinë e futbollit austriak. Në atë brez spikasnin edhe Herbert Prohaska, një nga mesfushorët më elegantë të Evropës, si dhe më vonë Toni Polster, golashënuesi më i madh i Austrisë për shumë vite. Nga Sindelari te Prohaska, nga Krankl te Polster, Austria nuk pati gjithmonë skuadra të mbushura me yje, por prodhoi futbollistë që lanë gjurmë në historinë e futbollit evropian.

Austria kundër Spanjës-Davidi përballë Goliathit

Në futbollin modern diferenca ekonomike është e madhe. Skuadra spanjolle vlerësohet në treg pothuajse gjashtë herë më shumë se ajo austriake. Spanja mbështetet mbi klubet më të fuqishme të botës, akademitë e famshme dhe një kampionat që prodhon vazhdimisht kampionë evropianë dhe botërorë, ndërsa Austria mbështetet te organizimi, disiplina dhe puna kolektive. Megjithatë futbolli ka një cilësi që ekonomia nuk e njeh. Në vitin 1978 Austria mundi Spanjën në Kupën e Botës, edhe pse askush nuk e priste. Po atë vit ajo rrëzoi edhe Gjermaninë Perëndimore në Kordobë. Historia kujton se në futboll nuk fiton gjithmonë skuadra më e shtrenjtë. Nëse Spanja hyn në fushë si favorite falë traditës së saj moderne dhe një organike me vlerë shumë më të madhe, Austria hyn me kujtimin e Wunderteam-it, me krenarinë e Kordobës dhe me bindjen se ndonjëherë një ekip i organizuar mund të sfidojë edhe gjigantët. Sepse futbolli është ndoshta i vetmi vend ku historia nuk shkruhet nga madhësia e territorit, nga popullsia apo nga miliardat e tregut, por nga 90 minutat në fushë.