Nga Frrok Çupi.
Dje u shënuan dy vdekje të frikëshme, njëra në Paris, tjetra në Tiranë. Kushedi sa të tjera kanë ndodhur, por precedentë krijuan veç këto të dyja.
Askush nuk vdiq, por dy lajmet u përjetuan si vdekje në gjithë rrjetin e mediave e të lajmit.
E para, kjo e Tiranës, ka lidhje me një vendim të Gjykatës së Lartë të Republikës që ka pushuar çështjen e rrahjes në Kuvend të një anëtari të tij, Gent Strazimiri. Dy deputetë të partisë kundërshtare e qëlluan me grushta mu në sallën e Kuvendit. Video u pa nga gjithë publiku televiziv; duke shkaktuar frikë te fëmijët e gratë dhe llafe të burrat nëpër kafe.
Por dje Gjykata e Lartë tha se "ishte punë koti". Tha se "as që duhej filluar çështja". Por nuk tha se "nuk duhej të kishte filluar dhuna". Anyway.
Ku ndodhet precedenti i vdekjes?
Le të kthehemi te rasti në Paris.
Dje, aty nga orët e mesditës, në një spital të Parisit, u dha leja që doktorët të lejojnë vdekjen e një pacienti të sëmurë. Vincent Lambert, 39 vjeç, i paralizuar, nuk do të vazhdojë më të jetojë. Doktorët i ndërprenë të ushqyerit entravenoz, dhe djaloshi po pret minutat e vdekjes. E ëma, Viviane Lambert, vuri ulërimin sapo dëgjoi vendimin e doktorëve.
Në fakt, doktorët nuk vendosën me kokë të tyre, por e dërguan çështjen në Gjykatën Europiane të të Drejtave të Njeriut në Strasburg dhe ajo vendosi që 39 vjeçarit Lambert t'i ndërpritet e drejta e jetës.
Edhe në rastin e parë (të Tiranës), por edhe në rastin e dytë (Francë) nuk ka akoma vdekje. Por vdekja më e rrezikshme qëndron prapa precedentit që u krijua.
Atëherë, kthehemi në Tiranë.
Në Tiranë, vendimi i Gjykatës së Lartë kthehet në precedent. Precedenti që të mos quhet një rrahje e deputetit, (e cila ka ndodhur), krijon një varg rreziqesh, ose dilemash, të paktën.
Dilemat nisin që nga e para, se a do të fillojnë që nesër të rrihen parlamentarët, njësoj si në një lojë me dema? Aq më tepër që siç është pranuar, Kuvendi është i mbushur me njerëz të inkriminuar, dmth., rrahës e vrasës… Kushdo që të rrahë do të ndëshkohet me dy javë përjashtim nga salla e Parlamentit. Pikërisht në këtë detaj e mbështet Gjykata vendimin precedent. Thotë se ngjarja ka ndodhur në sallë, brenda. "Tani ta zgjidhë Kuvendi"- thotë.
Po më tej, a shkon vallë precedenti i vendimit?
Shkojmë në Gjykatën e Lartë ose në Gjykatën e shkallës së dytë apo të shkallës së parë. Konfliktet atje, mes palëve, janë vërtet të nxehta. Jo veç mes palëve, por edhe mes klientit dhe gjyqtarit, mes avokatit e prokurorit, e kudi unë… Dhuna dhe deri vrasjet në sallat e gjykatave kanë ndodhur jo vetëm këtu, por edhe në kryeqytetet e shteteve të Europës. Sikur të zbatohet precedenti i djeshëm i Gjykatës së Lartë, atëherë i bie që gjithë konfliktet të zgjidhen me dhunë. Përderisa ndëshkimi do të jetë aq i lehtë sa "dy javë përjashtim nga Kuvendi".
Shoqëria shqiptare, nga një shoqëri në luftë klasash (në diktaturë), ka hyrë në një shoqëri të konfliktit. Bazuar në të dhënat e çështjeve në gjykata, del se çdo individ në vend ndodhet para dy ose tre konflikteve.
Por sipas precedentit, le të shkojmë më tej. Shkojmë në lokale ku nisin e bitisen kushedi sa konflikte. Vrasjet më të shumta mafioze dhe larje hesapesh janë kryer në lokale…
Sipas precedentit, mund të shkohet në familje. Edhe familja, një ambient i mbyllur është; thuajse si salla e Kuvendit. Atëherë dhuna në familje do të ndëshkohet "dy javë jashtë burri nga shtëpia"?. Absurd
Të gjitha në salla zhvillohen. Madje edhe vrasjet e dikurshme në Kaf të Madhe, brenda në lokal ndodhnin. Por cila nuk u ndëshkua?…
Atëherë precedenti i krijuar dje me vendimin e Gjykatës së Lartë?…
Vallë çfarë lidhje krijohen me pasojat tragjike të post- konfliktit në sallë? Në çdo sallë, që nga Kuvendi deri në dhomën e gjumit….
… Siç u trondit dje opinioni francez,. sapo u dha lajmi për "vdekjen me dashje" të 39 vjeçarit Lambert. Aq më tepër që autanazia në Francë është ilegale. Ndërsa ushtrohet te një djalosh i paralizuar prej shtatë vjetësh. Edhe pse u mor një leje nga Gjykata Europiane e të Drejtave të Njeriut në Strasburg, opinioni gjëmoi e po lëvrin fort.
…. Ma merr mendja se edhe Gjykata e Lartë e Tiranës është këshilluar me Europën, dje, para vendimit. Por çfarë bën precedenti!?
Për prcedentin e autanazisë (vdekjes) pa ligj, pikërisht për këtë u tronditën qytetarët e Francës. Afërsisht një precedent "autanazie" është krijuar edhe në Tiranë me vendimin e Gjykatës së Lartë.
Frika është më e keqe se vetë vdekja…..