Inteligjenca artificiale po zhvillohet me një shpejtësi që po tejkalon edhe aftësinë e njerëzimit për ta kuptuar dhe kontrolluar atë. Çdo ditë ajo bëhet më e fuqishme, më e pavarur dhe më e pranishme në jetën tonë.
Kjo teknologji mund të sjellë përparime të jashtëzakonshme në mjekësi, shkencë, arsim, ekonomi dhe komunikim. Por, në të njëjtën kohë, ajo mund të shndërrohet në rrezikun më të madh që njeriu ka krijuar ndonjëherë.
Paralajmërimi se inteligjenca artificiale mund të jetë më e rrezikshme se bomba atomike nuk duhet trajtuar si fantazi. Bomba atomike nuk vepron vetë. Ajo aktivizohet nga njeriu. Ndërsa një sistem shumë i avancuar i inteligjencës artificiale mund të mësojë, të analizojë, të marrë vendime dhe të kryejë veprime me një shpejtësi që mendja njerëzore nuk mund ta ndjekë.
Por rreziku më i afërt nuk është revolta e robotëve kundër njerëzimit. Rreziku i sotëm është keqpërdorimi i inteligjencës artificiale nga vetë njerëzit.
Diktatorët mund ta përdorin për të kontrolluar qytetarët. Ushtritë mund ta përdorin për armë autonome. Krimi i organizuar mund ta shfrytëzojë për mashtrime, shantazhe dhe sulme kibernetike. Qeveritë mund ta përdorin për propagandë, ndërsa bizneset e mëdha për të kontrolluar tregjet dhe sjelljen e konsumatorëve.
Fotografitë dhe videot e rreme po bëhen gjithnjë e më të vështira për t’u dalluar nga ato reale. Nesër mund të shohim një politikan duke bërë një deklaratë që nuk e ka bërë kurrë, një qytetar të akuzohet mbi bazën e një materiali të falsifikuar ose një shtet të përfshihet në konflikt për shkak të një videoje të prodhuar nga një kompjuter.
Kur shoqëria nuk arrin të dallojë më të vërtetën nga gënjeshtra, demokracia hyn në rrezik.
Edhe gazetaria ndodhet përpara një prove të madhe. Inteligjenca artificiale mund të prodhojë mijëra lajme brenda pak sekondash, por nuk mund të zëvendësojë përgjegjësinë morale të gazetarit. Media duhet të verifikojë çdo informacion, çdo fotografi dhe çdo video, sepse beteja e së ardhmes do të jetë beteja për të vërtetën.
Shqipëria dhe Kosova nuk duhet të qëndrojnë të papërgatitura. Institucionet tona flasin pak për inteligjencën artificiale, ndërkohë që ajo po ndryshon tregun e punës, arsimin, sigurinë dhe mënyrën se si qytetarët informohen.
Na duhen ligje, ekspertë, strategji kombëtare dhe edukim teknologjik. Veçanërisht duhet të mbrohen të dhënat personale dhe fotografitë e fëmijëve, të cilat mund të përdoren për qëllime që sot as nuk mund t’i parashikojmë. Nuk duhet ta ndalojmë inteligjencën artificiale, sepse ajo mund të shpëtojë jetë dhe të ndihmojë zhvillimin e shoqërisë. Por nuk duhet as ta adhurojmë verbërisht.
Njeriu duhet të mbetet zot i teknologjisë që ka krijuar.
Nëse kontrollin ia dorëzojmë makinës, atëherë nuk do të jetë më pyetja nëse inteligjenca artificiale mund ta rrezikojë njerëzimin. Po pse e lejuam?
Ja kronologjia e zhvillimit të roboteve:
Dhe në vitin 2050
