Për herë të parë që nga viti 1967, Xhamia Al-Aqsa në Jerusalem u mbyll në fund të Ramazanit, duke detyruar besimtarët myslimanë të kryejnë lutjet e Bajramit jashtë kompleksit. Kjo masë e autoriteteve izraelite ka shkaktuar rritje të theksuar të tensioneve mes palestinezëve, me qindra besimtarë që u detyruan të luteshin jashtë Qytetit të Vjetër për shkak të barrikadave policore.
Mbyllja efektive e kompleksit të xhamisë, e nisur më 28 shkurt, u justifikua nga Izraeli me shqetësime sigurie lidhur me “luftën SHBA-Izrael kundër Iranit”. Megjithatë, palestinezët e konsiderojnë këtë si pjesë të një strategjie më të gjerë për të shtrënguar kontrollin mbi Al-Aqsa-n, e njohur si Al-Haram al-Sharif për myslimanët dhe Mali i Tempullit për hebrenjtë, një vend i shenjtë me rëndësi të madhe për të dyja fetë.
Hazen Bulbul, një banor 48-vjeçar i Jerusalemit, e quajti këtë “ditën më të trishtë për besimtarët myslimanë”, duke shprehur frikën se vendos një precedent të rrezikshëm dhe theksoi përshkallëzimin e ndërhyrjes izraelite që nga 7 tetori 2023. Muajt e fundit janë shënuar nga rritje e arrestimeve të besimtarëve dhe stafit fetar, si dhe inkursione të kolonëve izraelitë, duke kufizuar aksesin dhe ndaluar individë brenda xhamisë, përfshirë gjatë kohës së lutjeve.
Qyteti i Vjetër, zakonisht i gjallë para Bajramit, ishte i shkretë. Tregtarëve palestinezë iu ndalua hapja e shumicës së bizneseve, me vetëm farmacitë dhe dyqanet thelbësore ushqimore të lejuara të operonin, duke shkaktuar vështirësi të thella ekonomike. Sheik Ekrima Sabri, predikuesi i Al-Aqsa-s dhe ish-myftiu i madh i Jerusalemit, u bëri thirrje myslimanëve të luten sa më afër xhamisë. Prania e rëndë e sigurisë në rrugicat e Qytetit të Vjetër dhe forcat izraelite që kryenin kontrolle ngjallin frikën se tensionet mund të përshkallëzohen në përleshje.
Mbyllja u dënua nga Lidhja Arabe, Organizata e Bashkëpunimit Islamik, Lidhja e Shteteve Arabe dhe Komisioni i Bashkimit Afrikan. Ata e cilësuan atë si një “shkelje flagrante të ligjit ndërkombëtar” dhe “shkelje të rëndë të status quo-së historike dhe ligjore” në vendet e shenjta të Jerusalemit, një “sulm ndaj të drejtave fetare” dhe “provokim” për myslimanët globalisht. Deklarata e përbashkët theksoi se Izraeli, si fuqi pushtuese, mban përgjegjësi të plotë për këto masa “të paligjshme dhe provokuese”, duke paralajmëruar përshkallëzim të dhunës dhe kërcënim për paqen rajonale dhe ndërkombëtare. Khalil Assali, drejtor i njësisë së medias në Universitetin Al-Quds, e quajti mbylljen “një katastrofë për palestinezët”, duke raportuar se izraelitët pengojnë lutjet afër xhamisë.
Ndërkohë, në Gaza, një krizë humanitare e thelluar vazhdon mes bombardimeve izraelite, ndërsa qindra mijëra myslimanë shënojnë Bajramin mes rrënojave të qyteteve të shkatërruara. Gaza përjeton Bajramin me kontraste të thella: trishtim dhe gëzim të shkurtër, uri dhe festim, pikëllim dhe qëndrueshmëri të brishtë. Sadeeqa Omar, një nënë 32-vjeçare e zhvendosur, tha se “gëzimi i Bajramit është i paplotë” për shkak të humbjeve dhe ndarjeve familjare, megjithëse përpiqen të ndjekin traditat fetare. Alaa Al-Farra, 49 vjeçe, theksoi lëvizjen e kufizuar nga sulmet ajrore të papritura ditore.
Pas muajsh lufte, gjurmët e traditës janë kthyer me kujdes në kampe, me aroma ëmbëlsirash dhe tregje plot ngjyra, megjithëse shumë mbeten të paarritshme për shkak të vështirësive ekonomike. Pika kufitare e Rafahut u rihap të enjten për herë të parë që nga sulmet e Izraelit dhe SHBA-së ndaj Iranit, duke lejuar hyrjen e disa konvojeve të OKB-së. Megjithatë, gëzimi i Bajramit ndihet në mënyrë të pabarabartë. Kholoud Baba, 42 vjeçe, theksoi se “siguria relative pas armëpushimit nuk është e mjaftueshme”, duke përmendur evakuimet e fundit pranë shtëpisë së saj. Pas festimeve të zbutura qëndron një peizazh humbjeje dhe vajtimi, me shumë që shënojnë festën në heshtje, të zhveshur nga ritualet.
Kjo mbyllje e Xhamisë Al-Aqsa, një vend i shenjtë kyç, thekson thellimin e krizës humanitare dhe politike në rajon. Ajo rrezikon të nxisë më tej tensionet fetare dhe të minojë stabilitetin, veçanërisht në një kohë kur Gaza përballet me vuajtje të paprecedentë.
Marrë nga The Guardian