Nga Albert Vataj
Mëngjesin e 19 korrikut 1946, përpara se Hollivudi të zgjohej dhe të ndizte motorët e zhurmshëm të industrisë, një heshtje e pazakontë mbështillte studion pothuajse të zbrazët të Twentieth Century-Fox. Dritat e zbehta të agimit mezi depërtonin në hapësirën e madhe e të ftohtë, ku po përgatitej një provë filmi pa zë, e zhveshur nga çdo lloj pompoziteti.
Në mes të skenës qëndronte një vajzë 20-vjeçare, një modele ende e panjohur me emrin Norma Jeane Dougherty, që më pas bota do ta njihte me Marilyn Monroe. Kishte ardhur për një provë të thjeshtë gjashtëminutëshe. Nuk kishte duartrokitje, nuk kishte asnjë garanci për të ardhmen dhe asnjë premtim për lavdi. Udhëzimet që i dhanë ishin pothuajse banale, nga ato që mund t’i bënte kushdo, të ecte përgjatë sheshit të xhirimit, të ulej në një stol, të ndizte një cigare, ta shuante atë dhe pastaj të largohej pa zhurmë.
Mirëpo, sapo kamera nisi të rrotullohej dhe shiriti Technicolor filloi të thithte dritën, ndodhi diçka magjike. Përmes lentes, ajo vajzë sikur u shkëput nga realiteti i thjeshtë për të hyrë në mit.
Leon Shamroy, kinematografi legjendar që kishte parë me qindra fytyra në jetën e tij, mbeti pa frymë. Pasi dritat u fikën, ai iu kthye drejtorit të kastit, Ben Lyon, dhe me një zë të ulët, pothuajse në pëshpërimë, i tha: Kjo vajzë do të bëhet një yll.
Disa orë më vonë, ulur përballë njëri-tjetrit në mensën e studios, Ben Lyon i shtriu Norma Jeanews një kontratë 6-mujore. Karta e saj e hyrjes në botën e ëndrrave ishte gati, por mbante mbi vete një pengesë të fundit, emri i saj tingëllonte shumë i thjeshtë, shumë i zakonshëm për t’u shkruar me shkronja të ndritshme neoni mbi kinematë e botës.
Lyon, duke kujtuar sharmin e aktores së Broadwayt, Marilyn Miller, sugjeroi një emër të ri, Marilyn. Vajza u mendua për një çast. Pastaj, si për të mbajtur një fije lidhëse me rrënjët e saj, zgjodhi mbiemrin e vajzërisë së të parëve të saj, Monroe.
Me një të rënë të lehtë të penës mbi letër, Norma Jeane u tërhoq në hije, dhe nën dritën e botës dhe famës lindi Marilyn Monroe.
Shumë vite më vonë, kur ajo ishte kthyer tashmë në një ikonë të pavdekshme dhe një plagë të hapur të Hollivudit, Ben Lyon do ta kujtonte atë mëngjes korriku me një fjali që mbartte peshën e një të vërtete absolute:
– Ajo kishte qenë yll që përpara se të hynte në atë studio. Unë thjesht i dhashë emrin.
Ndonjëherë, historia e madhe nuk shkruhet nën shkëlqimin verbues të premierave apo mes dritave të forta të skenës. Ndonjëherë ajo nis në muzg, në një studio të zbrazët e të heshtur, në atë çast të vetëm kur një sy i mprehtë pikas madhështinë përpara se ta zbulojë e gjithë bota.
Foto shoqëruese:
Fotoja është realizuar në Londër, gjatë një prej vizitave të Marilyn Monroe në Mbretërinë e Bashkuar ose në evente promovuese të Twentieth Century-Fox. Ben Lyon në atë kohë jetonte dhe punonte gjerësisht në Britaninë e Madhe si personalitet i njohur i radios dhe televizionit, bashkë me bashkëshorten e tij, Bebe Daniels.
Marilyn mban veshur fustanin e famshëm të zi me temina dhe me pupla struci në pjesën e shpatullave, të stiluar nga dizajneri i madh i Hollivudit, William Travilla. Ky kostum provokues dhe elegant u përdor për numrin muzikor “Heat Wave” në filmin e famshëm muzikor “There’s No Business Like Show Business” (1954).
Ky imazh ka një vlerë të madhe nostalgjike dhe dokumentare për historinë e kinemasë. Ai tregon raportin e ngrohtë dhe mirënjohjen që Marilyn ruajti për Lyonin përgjatë karrierës së saj. Pavarësisht se ishte kthyer në gruan më të famshme në botë, sa herë që takohej me Ben Lyon, ajo gjithmonë buzëqeshte me të njëjtin çiltërsi si ditën e parë kur ai e pikasi në atë studio të zbrazët.