Nga Albert Vataj
Pas shumë e shumë vitesh, qëkur punët e para të Ester më ftuan të deshifroj një shpirt që rrekej të bënte që zëri i saj të dëgjohej, rikthehem, duke e riparë dhe lexuar më thellësisht dhe qartësisht, tashmë në teknikën e akuarelit, aty ku ajo drithëron shpirtin e saj të ngjyrshëm, ujshëm.
Të kundrosh akuarelet e Ester Priftit nuk do të thotë thjesht të shohësh lule të vendosura mbi letër, por të hysh në një univers ku natyra pushon së qeni objekt për t’u përshkruar dhe shndërrohet në gjendje shpirtërore. Kjo është një pikturë që nuk rrëfen vetëm pamjen e botës, por frymëmarrjen e saj të padukshme. Në secilën punë, lulja nuk është vetëm formë botanike, ajo bëhet metaforë e përkohshmërisë, e brishtësisë dhe e bukurisë që jeton pikërisht sepse është kalimtare.
Përmes punimeve që Ester Prifti ka paraqitur në ekspozita dhe veprimtari konkurruese, por edhe në mediat sociale, shpaloset qartë një identitet krijues i konsoliduar, i mbështetur mbi ndjeshmërinë poetike dhe disiplinën teknike. Akuareli, ndoshta teknika më sfiduese e pikturës për shkak të pamundësisë për të korrigjuar gabimin, kërkon jo vetëm mjeshtëri, por edhe një marrëdhënie intime me rastësinë. Uji nuk bindet lehtë, ai duhet dëgjuar. Pikërisht këtë dialog me ujin e zotëron Ester Prifti. Peneli i saj nuk lufton me mediumin, por bashkëpunon me të, duke i lënë transparencës të bëhet pjesë e rrëfimit piktorik.
Në estetikën e saj, transparenca nuk është vetëm cilësi materiale e akuarelit. Ajo është mënyrë të menduari. Drita nuk shtohet mbi sipërfaqe, ajo lind nga brendësia e letrës. Pigmenti nuk e mbulon bardhësinë, por e lë atë të marrë frymë, duke krijuar një hapësirë ku ngjyra duket sikur ndriçohet nga vetvetja. Kjo e afron pikturën e saj me atë ide estetike sipas së cilës drita nuk është efekt optik, por substanca e qenies së figurës.
Në pothuajse të gjitha kompozimet me motive floreale shpaloset një kopsht i brendshëm, më shumë sesa një kopsht real. Lulet nuk janë mbledhur nga natyra vetëm për t’u riprodhuar, por për t’u rizbuluar. Çdo petale, çdo kërcell dhe çdo gjethe bart një gjendje emocionale. Është sikur artistja të rindërtojë një herbarium shpirtëror, ku çdo specie identifikohet jo nga emri botanik, por nga intensiteti i përjetimit që përcjell.
Ngjyra tek Ester Prifti nuk synon spektaklin e koloritit. Ajo shmang zhurmën kromatike dhe zgjedh pëshpërimën e toneve. Shpesh pigmenti duket sikur çlirohet nga dendësia e vet, duke u holluar në ujë deri në kufirin ku ngjyra bëhet frymë. Kjo nuk është dobësim i fuqisë shprehëse, por rafinim i saj. Pikërisht në këtë ekonomi kromatike fshihet intensiteti emocional i veprës. Ngjyra nuk imponon; ajo bind. Nuk shpërthen; ajo depërton.
Në këtë kuptim, drita nuk është element ndriçues, por arkitektja e formës. Petalet nuk modelohen nga konturi, por nga frymëmarrja e dritës që kalon përmes tyre. Ato duket sikur nuk janë vendosur mbi letër, por kanë mbirë prej saj. Ky trajtim i jep kompozimeve një ndjesi të rrallë lehtësie, ku materia humbet peshën e saj dhe gjithçka afrohet me gjendjen e ajrit.
Paleta e Ester Priftit dëshmon një kulturë të rafinuar të ngjyrës. Të verdhat diellore dialogojnë me të gjelbrat smerald dhe tonet e thella të gjelbërimit pyjor, duke krijuar një ekuilibër ndërmjet ngrohtësisë dhe qetësisë. Kontrasti nuk përdoret për dramatizim, por për të gjallëruar ritmin e brendshëm të tablosë. Ngjyrat nuk përplasen, ato bisedojnë.
Në kompozimet me lule vjollcë dhe të bardha, piktura merr një frymë më meditative. Vjollca, me ngarkesën e saj simbolike dhe emocionale, tretet në sfondet e mjegullta duke krijuar ndjesinë e një bote që lëkundet mes reales dhe kujtesës. Hapësira nuk përcaktohet më nga perspektiva, por nga atmosfera. Është një poezi e qetë vizuale, ku ajri bëhet po aq i rëndësishëm sa vetë lulja.
Po aq domethënëse janë kompozimet ku e kuqja dhe roza shpërfaqen mbi sfondet gri të ftohta. Këtu shfaqet një guxim më afër frymës impresioniste. Vaza prej qelqi nuk qëndron si objekt i izoluar, por tretet në atmosferë, duke fshirë kufijtë mes sendit dhe hapësirës. Forma nuk përfundon aty ku mbaron konturi; ajo vazhdon në rezonancën që krijon me dritën dhe ajrin përreth.
Në të gjitha punimet vihet re një ekuilibër i admirueshëm ndërmjet kontrollit teknik dhe lirisë ekspresive. Petalet ruajnë strukturën e tyre, por nuk ngurtësohen kurrë. Ato marrin frymë. Lëvizin. Përkulen lehtë, sikur një fllad i padukshëm të vazhdojë të kalojë mbi to edhe pasi piktura ka përfunduar. Pikërisht kjo ndjesi lëvizjeje i shpëton veprat nga dekorativiteti dhe u jep atyre jetë.
Kompozimet janë në dukje klasike, shpesh vertikale, por ritmi i tyre është organik. Artistja shmang simetrinë mekanike dhe ndërton një ekuilibër që lind nga ndryshimi i lartësive, nga drejtimet e kërcellit dhe nga marrëdhëniet e heshtura mes boshllëkut dhe formës. Edhe hapësira e papikturuar bëhet pjesë aktive e kompozimit, duke i dhënë syrit vend për të pushuar dhe imagjinatës mundësi për të vazhduar atë që peneli ka lënë të pathënë.
Në thelb, lulet e Ester Priftit nuk janë portrete të natyrës. Ato janë autoportrete të ndjenjës. Janë mënyra përmes së cilës artistja kërkon veten në botën që e rrethon, duke e shndërruar natyrën në pasqyrë të përvojës së saj të brendshme. Çdo tablo është një akt meditimi, një dialog i heshtur mes shpirtit dhe dritës, mes ujit dhe pigmentit, mes asaj që syri sheh dhe asaj që zemra arrin të ndiejë.
Këto akuarele dëshmojnë se Ester Prifti ka arritur të ndërtojë një gjuhë personale, ku realizmi poetik takohet natyrshëm me ndjeshmërinë impresioniste dhe ku çdo penelatë respekton një nga ligjet më fisnike të artit: të mos e shterojë kurrë misterin e së bukurës. Piktura e saj nuk kërkon të mahnisë me efektin, por të mbetet në kujtesë si një emocion i qetë, i cili vazhdon të jetojë edhe pasi shikuesi është larguar nga tabloja. Pikërisht aty qëndron vlera më e lartë e këtyre punimeve: ato nuk ilustrojnë natyrën, por e bëjnë atë të marrë frymë brenda nesh.