Drita e lusterit kapte kristalin dhe e shpërndante rreth e rrotull dhomës.
Fazan. Tartuf. Shampanjë. Njëzet aristokratë rreth një tryeze të gjatë në një kështjellë të Luginës së Luarës (Loire), duke ngrënë mirë e duke pritur të vazhdonin të hanin mirë. E zonja e shtëpisë u nxitua përpara me mimikën e dikujt që e di se mbrëmja po kthehet në diçka për të cilën do të tregojë histori për gjithë jetën.
“Zotërinj,” njoftoi ajo. “Ju sfidoj të prisni pjatën e radhës që do të shërbehet.”
Katër shërbëtorë trupmëdhenj hyrën duke mbajtur një tabaka gjigante argjendi.
Mbi të ishte shtrirë Cora Pearl.
Ajo as nuk lëvizi, as nuk e prishi shakën. Qëndronte e shtrirë aty me të njëjtën vetëpërmbajtje që tregonte për çdo gjë, një grua që kishte shpikur veten nga asgjëja dhe kishte vendosur, diku rreth të njëzetave, se do të ishte e pamundur të injorohej.
Salla shpërtheu. Ky ishte edhe qëllimi.
Ajo kishte lindur si Emma Elizabeth Crouch, në Plymouth të Anglisë, diku rreth vitit 1835,e bija e Frederick Crouch, një çelist dhe kompozitor për pak kohë i famshëm për një baladë sentimentale të quajtur “Kathleen Mavourneen”, i cili kujtohet nga historianët kryesisht sepse braktisi familjen e tij në vitin 1847, duke u arratisur nga borxhet drejt Amerikës, ku u rimartua disa herë dhe la pas një sërë fëmijësh të tjerë që gjithashtu i braktisi në masë të madhe.
E ëma e Emës u tha fëmijëve se babai i tyre kishte vdekur. Më pas ajo gjeti një dashnor të cilin Ema nuk e duronte dot. Rreth moshës dymbëdhjetëvjeçare, Emën e dërguan në një shkollë manastiri në Boulogne të Francës, përtej Kanalit të Mantshës.
Ajo mbeti në Francë.
Në të njëzetat e saj të hershme, në Parisin e Perandorisë së Dytë të Napoleonit III, Emma Crouch u shndërrua në Cora Pearl, një emër që e shpiku për një jetë të shpikur, në një qytet që po rishpikte veten. Parisi që Baron Haussmann po e rindërtonte me bulevarde të gjera dhe madhështi të ndriçuar nga gazi, ishte gjithashtu, në vitet 1850 dhe 1860, një qytet në kulmin e asaj që francezët e quanin demimonde, një “gjysmë-botë” kurtizanesh që zinin një hapësirë të paqartë e magjepsëse mes shoqërisë së respektuar dhe rrugës.
Këto gra nuk ishin thjesht prostituta. Ato ishin yje. Krijuese mode. Argëtuese. Ato shfaqeshin në opera, shëtisnin nëpër Bois de Boulogne me karroca spektakolare, mbanin bizhuteri që i bënin gratë e shoqërisë së lartë të dukeshin modeste dhe tërhiqnin vëmendjen e burrave më të fuqishëm të Francës.
Cora Pearl u bë më e famshmja prej tyre.
Ajo nuk ishte konvencionalisht e bukur për standardet e epokës së saj, dhe këtë e thoshte edhe vetë. Ajo që kishte ishte diçka që bukuria klasike nuk mund ta kopjonte, një refuzim absolut për të qenë e heshtur, modeste apo kërkuese ndjese për çfarëdo aspekti të asaj që ishte apo asaj që donte.
Mbrojtësit e saj përfshinin Victor Masséna, Dukën e pestë të Rivolit, Princin Willem të Oranzhit, trashëgimtarin e fronit holandez, Princin Achille Murat, Dukën e Morny-t, gjysmëvëllanë e vetë Napoleonit III, dhe Princin Napoleon Bonaparte, kushëririn e Perandorit, i cili i siguroi asaj dy shtëpi në Paris dhe vite të tëra mbështetje financiare.
Ajo i lyente flokët me ngjyra tronditëse, të kuqe të ndezur, të verdhë limoni, dekada përpara se kjo të bëhej modë. Mbytte fytyrën me makijazh të rëndë teatror dhe qerpikë artificialë kur gratë e tjera pothuajse nuk lyheshin fare. Ajo bëri që portreti i saj të penturej nga artistë të mëdhenj. Performoi për pak kohë në opera, duke marrë më shumë vëmendje se këngëtarët kryesorë. Mbante një zinxhir ari ku shfaqeshin stemat e dymbëdhjetë klientëve të saj më të pasur, trofe, të mbajtura hapur.
Ajo zotëronte gjashtëdhjetë kuaj. Thuhej se kalëronte “si një Amazonë” dhe përshkruhej si më e sjellshme me kafshët e saj sesa me dashnorët, gjë që duket se e ka marrë si kompliment. Ajo nisi modën që kurtizanet të parajdonin nëpër Bois de Boulogne gjatë orëve të pikut të pasdites, duke e kthyer shfaqjen personale në spektakël.
Kur një zejtar i kualifikuar në Paris fitonte dy deri në katër franga në ditë, Cora Pearl kërkonte 5,000 franga për një natë.
Në vitin 1867, një koktej u emërua pas saj: “Lotët e Cora Pearl”.
Po atë vit, shkrimtari Alfred Delvau vërehej: “Ju jeni sot, Madamë, rëndësia, preokupimi, skandali dhe dollija e Parisit. Ngado flitet vetëm për ju.”
Rënia erdhi nga disa drejtime menjëherë.
Në vitin 1872, një i ri i quajtur Alexandre Duval u fiksua pas saj. Ai shpenzoi të gjithë pasurinë e tij për të pasur vëmendjen e saj. Kur ajo më pas e dëboi, ai erdhi në shtëpinë e saj në një gjendje të dëshpëruar dhe qëlloi veten në pragun e derës së saj. Ai mbijetoi. Skandali jo, të paktën jo për Coran. Ngjarja doli në çdo gazetë. Patronët e saj aristokratë filluan të distancoheshin. Angazhimet në teatër u ndaluan.
Më pas, vetë Perandoria e Dytë u shemb. Lufta Franko-Prusiane e viteve 1870-71 kishte përfunduar tashmë mbretërimin e Napoleonit III. Aristokracia u shpërnda. Parisi që kishte bërë të mundur demimonden u bë, nën Republikën e Tretë, më konservator dhe më pak tolerant ndaj përfaqësuesve të saj më të dukshëm. Princi Napoleon ia ndërpreu mbështetjen financiare.
Ngadalë, përgjatë dekadës pasuese, Cora Pearl shiti gjithçka.
Kështjellën. Kuajt. Gjashtëdhjetë karrocat. Bizhuteritë. Fustanet. Ornamentet e arta. Një nga një, shkëlqimet e grumbulluara të njëzet viteve u zhdukën nëpër shtëpi ankandi dhe shitje private. Rreth vitit 1885, ajo ndodhej në një shtëpi me qira, pa asgjë të mbetur.
Në vitin 1886, ajo botoi kujtimet e saj, një përpjekje e fundit për të gjeneruar të ardhura. Ajo bëri gabimin tregtar fatal duke mbrojtur identitetin e patronëve të saj të famshëm dhe duke zbutur detajet më sensacionale. Libri u cilësua i mërzitshëm. U shit dobët.
Ajo vuante nga kanceri i zorrëve, gjë që mbase as vetë nuk e dinte.
Më 8 korrik 1886, Cora Pearl vdiq në Paris. Ajo ishte rreth pesëdhjetë vjeç.
Një nga ish-dashnorët e saj, ai kurrë nuk e zbuloi identitetin, pagoi në mënyrë anonime për varrimin dhe ceremonialin e saj. Ajo u varros në varrezat Batignolles në Paris.
Nën emrin Emma Eliza Crouch.
Emri që ajo kishte lënë pas në të njëzetat e saj për t’u bërë dikush që do ta njihte i gjithë qyteti.
Nuk ka asnjë shenjë varri.
Historia e Cora Pearl ndonjëherë lexohet si një përrallë paralajmëruese, ngritja spektakolare, rënia spektakolare, varri pa emër. Ky lexim është plotësisht i mundshëm. Por nuk është i vetmi.
Ajo erdhi nga asgjëja. Ajo ndërtoi diçka në një botë që u ofronte grave pothuajse asnjë rrugë institucionale drejt pushtetit, famës apo pavarësisë financiare. Ajo e bëri këtë përmes forcës së personalitetit, inteligjencës teatrore dhe një refuzimi absolut për të qenë ajo që të tjerët prisnin prej saj. Ajo foli frëngjisht me një theks “Cockney” (të Londrës lindore) për tridhjetë vjet dhe kurrë nuk u përpoq ta fshihte. Ajo tha për veten: “E di që nuk jam e bukur, por preferoj që burrat të më preferojnë mua.”
Dhe ashtu bënë.
Ajo e bëri veten të pamundur për t’u injoruar për njëzet vjet në qytetin më të sofistikuar të botës.
Ajo vdiq pa asnjë qindarkë dhe gjerësisht e harruar. Por jeta që ajo jetoi mes varfërisë së fëmijërisë së Emma Crouch dhe varfërisë së viteve të fundit të Cora Pearl ishte tërësisht, me sfidë dhe në mënyrë spektakolare e sajta.
Ajo i kishte premtuar vetes një gjë kur la pas Anglinë.
Ajo nuk do të jetonte kurrë në qetësi.
Dhe e mbajti premtimin.
Përgatiti: Albert Vataj