Nga Albert Vataj
Një shpërfaqje që të bën ta ndjesh në çdo thërrime zjarri të përjetimit këtë shkreptimë, në kujtesën e kinemasë. Ta ndjesh si një valë që të përplas dhe të lë pa frymë, siç u lëkund edhe zemra e atij gjigandi nën peshën e dashurisë njerëzore.
Ishte 10 prill 1972, në Dorothy Chandler Pavilion, Los Angeles, kur koha kishte mbuluar kujtimet me një pluhur malli e keqkuptimesh, kur Chaplini kishte kaluar më shumë se një çerek shekulli larg vendit që dikur e ngriti, dyert e Hollywood-it u hapën si portat e një faltoreje që pret kthimin e profetit të saj.
Ai nuk u kthye thjesht si një artist që kërkon vendin e humbur; ai u kthye si një legjendë e gjallë, si një plagë e dikurshme që duhej shëruar, si një dashuri që më në fund guxon të rikthehet në shtëpi.
Kur Charlie Chaplin doli në skenë atë mbrëmje për të marrë Oskarin e Nderit, nuk ishte një njeri që ecte… ishte vetë historia e kinemasë që po vinte drejt altarit të saj.
Ai, burri që e bëri botën të qeshte me një shikim, me një përkulje kapeleje, me një hap të çuditshëm e të përkorë, u gjend papritur në qendër të një deti njerëzish që u ngritën në këmbë si të ishin një trup i vetëm.
Ata ishin aktorë, regjisorë, producentë, shkrimtarë, mjeshtër të dritës dhe të hijes. Të gjithë. Ata që i dhanë frymë ëndrrave të ekranit, ata që mbanin në duar timonin e një industrie të tërë. Dhe për dymbëdhjetë minuta të plota, që në botën e emocioneve janë një përjetësi, ata duartrokitën pa pushim. Duartrokitën siç duartrokitet një njeri që nuk i përket më vetëm artit, por shpirtit njerëzor.
Duartrokitën derisa duart u skuqën, derisa ajri u mbush me një ritëm që ngjante si zemra e një gjigandi që rrihte fort nga dashuria e papritur. Ishte ovacioni më i gjatë në historinë e Çmimeve të Akademisë. Një uragan admirimi, një stuhi mirënjohjeje që rrëzonte çdo mur heshtjeje e padrejtësie.
Dhe Chaplini… ai që për dekada kishte mbajtur botën pezull mes një buzëqeshjeje dhe një loti, tani ishte ai që s’dinte si të fshinte lotët e tij. Aty, nën dritat e skenës, ai që nuk kishte nevojë për fjalë për të prekur zemrat, mbeti pa fjalë. Lotët i rrëshqitën faqeve si ujëvarat e një mali të madh që dridhet nga një tërmet i brendshëm. Ai mal u lëkund, por nuk u shemb; ai qeshi përmes lotëve, duke mbajtur në duar jo një çmim, por gjithë dashurinë e një bote që i thoshte më në fund:
“Ju shohim. Ju falënderojmë. Na vjen keq.”
Ishte një homazh.
Ishte një pendesë e përulur.
Ishte një lloj lutjeje që Hollivudi ia drejtoi artistit që e kishte bërë kinemanë të ketë shpirt.
Një letër dashurie për mjeshtrin e heshtjes, që diti të fliste me gjuhën e gjithë botës.
Një çast që mbeti i përjetshëm, një mbrëmje kur historia, emocionet dhe drejtësia u përqafuan në skenë, nën dritat që s’ndriçuan thjesht një njeri, por një epokë të tërë.