Princesha Nilüfer, gruaja që nuk pati fatin të bëhej nënë e një fëmije, por u bë “nëna” e mijëra grave
”Zonjë, trajtimi nuk pati efekt. Ju nuk do të mund të keni kurrë fëmijë”.
Në atë çast, Nilüferi e kuptoi se fati i saj ishte shkruar tashmë, ndonëse askush nuk kishte ende guximin t’ia thoshte me zë të lartë.
E lindur në Konstandinopojë në vitin 1916, Nilüfer Hanım-Sultan Begüm Sahiba erdhi në botë me gjakun e perandorëve në vena. Ishte mbesa e sulltanit Murad V, e bija e një princeshe osmane dhe e një fisniku. Emri i saj do të thoshte zambak uji, lulja që pluskon mbi ujë, por i zhyt rrënjët në llum. Një paralajmërim i heshtur.
Në moshën dyvjeçare humbi babanë. Në moshën tetëvjeçare humbi Perandorinë.
Me rënien e Osmanëve dhe dëbimin e familjes mbretërore, vogëlushja i la përgjithmonë pallatet e praruara dhe u gjend në Nicë të Francës, së bashku me nënën dhe pjesën tjetër të dinastisë në arrati. Këtë diasporë e udhëhiqte Kalifi i fundit, Abdylmexhiti II, i afërmi i saj i ngushtë. Pasardhësit e sulltanëve jetonin tashmë në varfëri, por Nilüferi mori gjithsesi një edukim të përsosur, gjuhë të huaja, kulturë, qëndrim. Ajo rritej e bukur, e gjatë, e rafinuar dhe e çmuar.
Në vitin 1931, një martesë e planifikuar ndryshoi gjithçka. Nizami i fuqishëm i Hyderabadit, Asaf Jah VII, një nga njerëzit më të pasur në botë, kërkonte nuse osmane për djemtë e tij. Dy princesha në këmbim të një mahr-i (pajë) kolosale. Një marrëveshje e ftohtë, politike, e llogaritur në mënyrë të përsosur.
Kur princat indianë mbërritën në Evropë, ndodhi e papritura. Princi i ri, Moazzam Jah, pa Nilüferin… dhe zgjodhi atë. Askush nuk e pyeti për mendim. Ajo ishte vetëm pesëmbëdhjetë vjeç kur u bë gruaja e një princi njëzetetre vjeçar.
Në Indi, Nilüferi lulëzoi. Bashkëshorti i saj e adhuronte. Poeti, esteti dhe shpirti i lirë, Moazzami, e donte pranë vetes jo si një stoli, por si një shoqe. Ajo jetoi në pallatin “Hill Fort”, udhëtoi në Evropë, luajti tenis, kërceu dhe mori pjesë aktive në jetën publike. Nuk mbante vello. Ajo diktonte modën; saritë e saj kopjoheshin nga aristokratet indiane dhe stili i saj ishte një urë midis Lindjes dhe Perëndimit. Vjehrri i saj e vlerësonte aq shumë, sa i lejoi atë që asnjë nuseje tjetër nuk i lejohej, ta thërriste “babi”.
Por kishte një mungesë që rritej si hije. Fëmijët nuk po vinin. Në një shoqëri ku vlera e gruas matej me atë që gjeneronte, Nilüferi ndihej e paplotë. Provoi kura, konsulta, shpresa. Derisa mjekët francezë i treguan të vërtetën. Dhe ajo e kuptoi se, herët a vonë, do të humbiste edhe njeriun që donte.
Atëherë, ajo e shndërroi dhimbjen në veprim. U dha pas bamirësisë, të drejtave të grave dhe të varfërve. Pas vdekjes së një shërbëtoreje të re gjatë lindjes, ajo themeloi në vitin 1949 një spital për gratë në Hyderabad, i cili edhe sot mban emrin e saj (Niloufer Hospital).
U takua disa herë me Mahatma Gandhin, duke ndarë betejat e tij civile, dhe i shkroi fjalë me humanizëm të thellë Jawaharlal Nehru-së pas vdekjes së tij.
Shtatëmbëdhjetë vite dashuri nuk mjaftuan kundër peshës së traditave. Në vitin 1948, Moazzami mori një grua të dytë. Kur lindën fëmijët e një gruaje tjetër, Nilüferi nuk duroi dot më. Në vitin 1951 u largua nga India për të mos u kthyer më kurrë. Divorci erdhi një vit më vonë.
Ishte e lirë. Dhe e vetme.
Në Evropë, ajo refuzoi kinemanë, ndonëse revista Vogue e shpalli si njërën nga gratë më të bukura në botë. Vazhdoi të mbështeste projektet e saj në Indi. Më vonë, erdhi një dashuri e papritur, Edward Pope, ish-ushtarak amerikan, diplomat dhe skenarst. U martuan në vitin 1963. Asnjë fëmijë. Asnjë hije. Vetëm respekt dhe serenitet.
Jetuan në Paris për njëzet e gjashtë vjet. Nilüferi vdiq në vitin 1989, në moshën shtatëdhjetë e tre vjeçare.
Ajo nuk u bë nënë e një fëmije, por u bë “nëna” e mijëra grave që morën mjekim në spitalin e saj. Nuk la trashëgimtarë të gjakut, por la spitale, letra, bukuri dhe dinjitet.
Si një zambak uji, ajo nuk e zgjodhi ujin ku lindi, por lulëzoi pavarësisht tij.
Ky tregim është një dëshmi se si dhimbja personale mund të kthehet në një trashëgimi kolektive.
Përgatiti: Albert Vataj