Sfidat e dezertorëve rusë në Gjermani, mes frikës nga fronti dhe refuzimit të azilit

Politika gjermane ndaj dezertorëve të ushtrisë ruse ka pësuar një kthesë të fortë, duke lënë shumë të rinj në harresë ligjore dhe nën kërcënimin e rikthimit në luftë. Pavarësisht premtimeve të mëparshme për mbrojtje, autoritetet gjermane po refuzojnë pothuajse të gjitha kërkesat për azil nga ushtarët që ikin nga fronti në Ukrainë.

Një investigim i përbashkët i DW dhe medias ruse Astra zbulon dramën e Nikita Zvezdov, një 18-vjeçar rus i cili guxoi të dezertonte për të mos u bërë pjesë e makinerisë së luftës.

Rekrutimi me detyrim dhe dhuna në kaserma
Zvezdov u rekrutua në prill të vitit 2024, menjëherë pas ditëlindjes së tij të 18-të, pasi u përjashtua qëllimisht nga shkolla profesionale në Krasnoyarsk—një praktikë tashmë e njohur në Rusi për të pamundësuar shtyrjen e shërbimit ushtarak. Ai u caktua në njësinë 25573 pranë Ussuriysk, e famshme në internet për shkallën e lartë të kriminalitetit, rrahjet dhe zhvatjet.

Sipas dëshmisë së Zvezdov, dhuna e eprorëve për t’i detyruar rekrutët të nënshkruanin kontrata afatgjata lufte ishte ekstreme.

“Më dërguan në një poligon stërvitjeje ku bënë çfarë të donin — oficerët qëlluan shumë rekrutë në këmbë, i rrahën dhe i ndëshkuan për gjithçka… Bëj 200 pompa me maskë gazi dhe vrapo 50 xhiro me jelek antiplumb me 25 deri në 30 kilogramë sipër.”, tregon ai.

Pas përjetimit të mendimeve vetëvrasëse dhe nën presion të vazhdueshëm, ai u detyrua të nënshkruante kontratën. Por, kur mori vesh se do të dërgohej në zonat e nxehta të Melitopolit, mori vendimin drastik për t’u arratisur. Pasi la uniformën, ai udhëtoi përmes Armenisë, Bosnjës dhe Kroacisë, për të mbërritur përfundimisht në Gjermani në dhjetor të vitit 2025.

Bllokimi nga rregulloret e BE-së dhe realiteti i errët i kthimit
Pasi kërkoi azil në Gjermani, Zvezdov u ndesh me barrierën ligjore të Rregullores së Dublinit, e cila përcakton se shteti përgjegjës për azilin është vendi i parë i hyrjes në BE (në këtë rast, Kroacia). Megjithatë, aktivistët e të drejtave të njeriut theksojnë se shanset e dezertorëve për të marrë mbrojtje në Gjermani janë pothuajse zero, me arsyetimin e zyrtarëve se ata nuk përballen me një “rrezik real” persekutimi pas kthimit.

Në të vërtetë, situata për ata që kthehen ose refuzojnë frontin është alarmante. Media Astra ka dokumentuar ekzistencën e të paktën 29 qendrave të paligjshme të paraburgimit dhe dhomave të torturës në territoret e pushtuara:

“Ata i sjellin ushtarët atje me qese mbi kokë… Ata nuk i ushqejnë. Nëse do të shkosh në banjo, të japin një qese dhe të thonë të shkosh. Na varën nga tavani për duarsh e këmbësh.”

“Azili i kishës” si shpresa e fundit
Sipas të dhënave të Bundestagut, vetëm përgjatë vitit 2025 Gjermania deportoi 126 persona drejt Rusisë. Për t’i shpëtuar këtij fati, Zvezdov ka gjetur strehim të përkohshëm përmes të ashtuquajturit “azil i kishës” (Kirchenasyl) në një famulli pranë Aachen-it, duke shmangur në momentet e fundit arrestimin nga policia natën e 16 qershorit.

Tani, i riu rus po numëron ditët deri në fundin e korrikut 2026, kur afati gjashtëmujor i Dublinit skadon dhe përgjegjësia për çështjen e tij kalon zyrtarisht në duart e Gjermanisë. Nëse edhe pas kësaj kërkesa e tij do të refuzohet, ai pranon se do t’i duhet të kërkojë shpëtim jashtë kufijve të Bashkimit Evropian, i vetëdijshëm se kthimi në vendlindje nuk do të jetë i mundur për dekada me radhë.

/rtsh.al/