Donald Trump si ish-mbreti i garave të bukurisë preferon skenën plot prozhektorë. Betimin e tij për herë të dytë si president i SHBA-së ai dëshiron ta shijojë në të gjitha aspektet. Ç’është planifikuar për ceremonitë?
Inagurimi i një presidenti në SHBA tradicionalisht organizohet më 20 janar dhe sivjet këtë të hënë kjo është ceremonia e gjashtëdhjetë e betimit presidencial në SHBA. Në këtë ditë parardhësi, mbajtësi i postit, demokrati Joe Biden, do të largohet nga Shtëpia e Bardhë. Për herë të parë që nga viti 1893, kur Grover Cleveland rimori mandatin, tani për herë të dytë kthehet në Shtëpinë e Bardhë, një ish-president, mandati i dytë i të cilit vjen pas një shkëputjeje katër vjeçare. Më 2017 deri më 2021 Donald Trump ishte presidenti i 45 i SHBA-së. Pasi humbi zgjedhjet më 2021, Donald Trump ia doli në fushatën e fundit presidenciale që tashmë të betohet si presidenti i 47 i Shteteve të Bashkuara.
Si zhvillohet ceremonia e inagurimit në post?
Ceremonitë katër ditore të marrjes së mandatit filluan qysh të shtunën më 18 janar me një pritje dhe fishekzjarrë në klubin e golfit të Trumpit në Virginia.
Të dielën Trump vendos një kurorë në varrin e ushtarit të panjohur dhe merr pjesë në ceremoninë në varrezën kombëtare në Arlington, përpara se të marrë rrugën për në Uashington, ku do të zhvillohet një festë e madhe e fitores së MAGA- ose lëvizjes Make-America-Great-Again dhe një darkë nën dritat e qirinjve me mbështetësit e tij.
Të hënën (20.01.2025) në ditën e inagurimit, zhvillohet mesha tradicionale e mëngjesit në kishën St. John’s, për të vazhduar pastaj me eskortën e tij për çajin e mëngjesit në Shtëpinë e Bardhë. Në orën 12 Trump si dhe zëvendëspresidenti JD Vance do të bëjnë betimin. Në fakt inagurimi i postit presidencial në SHBA zhvillohet jashtë në hapësirë. Por për shkak të valës së të ftohtit në disa pjesë të SHBA-së, ceremonia do të mbahet në mjediset e brendshme të Kapitolit. Trump ka deklaruar, se nuk donte në asnjë mënyrë që njerëzit të dëmtoheshin, ndaj ka udhëzuar, që fjalimin për fillimin e detyrës, lutjet dhe të tjera fjalime të hënën të zhvillohen në sallën e kupolës së Kapitolit.
Në Kapitol në sallën presidenciale Trump do të nënshkruajë rregulloret e para zbatuese të tij, të ashtuquajturat Executive Orders. Më pas ai do të inspektojë të ashtuquajturat “Pass in Review” trupat.
Në mbrëmje janë planifikuar tri ballo. Programi i inagurimit mbyllet me një meshë të shkurtër të martën më 21 janar.
Cila është motoja e këtij inagurimi?
Motoja e inagurimit është “Demokracia jonë e palëkundur: Një premtim kushtetues.” Me këtë pranohet detyrimi që buron nga themeluesit kundrejt brezave të ardhshëm të amerikanëve në SHBA, “ruajtja e vazhdimësisë dhe stabilitetit të sistemit tonë demokratik”, sikurse shpjegon komisioni i inagurimit.
Disa vëzhgues kanë vërejtur, se kjo moto është në kontrast të plotë me ngjarjet dhe pasojat e 6 janarit 2021, kur Donald Trump nxiti disa simpatizantë, që mësynë në Kapitol dhe donin të pengonin konfirmimin e fitores së Joe Bidenit në zgjedhjet më 2020.
Ndonëse u pezulluan proceset juridike ndaj presidentit të ardhshëm, një raport i publikuar së fundi nga ish-hetuesi special Jack Smith, lë të kuptohet, se Donald Trump po të ishte dënuar për rolin që ka luajtur atëherë, nuk do t’i kishte fituar zgjedhjet vitin e kaluar. Trump u gjet gjithashtu fajtor, për falsifikimin e dokumentave të biznesit, por ndaj tij nuk u shqiptua dënim. Kësisoj ai është i pari person me precedent penal, që ushtron detyrën e presidentit.
Kthimit të tij në Shtëpinë e Bardhë i paraprijnë katër vite të trazuara. Si do ta prezantojë veten Trump në ditën e parë të inagurimit si president? “Pajtimi nuk është temë për Trump”, mendon Cayce Myers, ekspert për komunikimin politik në Universitetin Virginia Tech. “Ajo që ai përjeton është pika kulmore e lëvizjes MAGA (Make America great again). Fjalimi i tij i parë si president është kurorëzimi i luftës së tij katër vjeçare për të fituar zgjedhjet”.
Inagurimi është një shans për Trumpin dhe qeverinë e tij për t’u prezantuar SHBA-së dhe pjesës tjetër të botës vizionin e ri të tyre, thotë Myers për DW. “Unë mendoj, se ne do të dëgjojmë shumë për forcën dhe pozicionimin në fushën e gjeopolitikës. Eshtë një ngjarje shumë e rëndësishme me një personalitet jashtëzakonisht të madh mediatik, që e zotëron shkëlqyeshëm raportin me mediat. Vëmendja pra do të jetë gjithashtu e jashtëzakonshme”, nënvizon Myers.
Kush do të marrë pjesë?
Eshtë zakon, që të gjithë ish-presidentët, që ende jetojnë, marrin pjesë në inagurimin e presidentit, ndonëse Trump vet më 2021 e prishi këtë traditë duke mos qenë i pranishëm në inagurimin e presidentit. Joe Biden, Barack Obama, George W. Bush dhe Bill Clinton do të jenë me bashkëshortet e tyre. Me përjashtim të Michelle Obamas, e cila për arësye që nuk dihen nuk do të marrë pjesë.
Edhe shumë baronë të teknologjisë do të jenë të pranishëm, pasi shumë prej tyre e kanë mbështetur me mjaft efekt në publik presidentin e ardhshëm. Në vend të parë qendron njeriu më i pasur në botë, Elon Musk, i cili ka kontribuuar në masë financiarisht dhe përmes medias gjatë fushatës elektorale të republikanit. Po ashtu do të jenë të pranishëm Jeff Bezos, pronari i Amazon dhe “Washington Post” si dhe Mark Zuckerberg, themeluesi dhe kryetari i kryesisë së Meta.
Krerë shtetesh dhe qeverishë nga vende të tjera në të shkuarën nuk kanë marrë pjesë në ceremoninë e inagurimit të presidentit në SHBA. Ata përfaqësohen nga ambasadorët. Komisioni i inagurimit të Trumpit megjithatë ka ftuar disa krerë shtetesh, ndër ta edhe presidentin e Kinës Xi Jinping. Nuk pritet megjithatë që ia të marrë pjesë personalisht.
Kryeministra të ekstremit të djathtë nga vendet e Europës si hungarezi Viktor Orban ose homologia e tij italiane Giorgia Meloni ende nuk e kanë konfirmuar pjesëmarrjen, të dy e kanë vizituar Trumpin qëkurse fitoi zgjedhjet në nëntor në rezidencën e tij në Florida. Nga Gjermania kanë konfirmuar pjesëmarrjen bashkëkrytari i partisë AfD Tino Chrupalla dhe zëdhënësi i komisionit për politikën e jashtme Unionit Kristiandemokrat, Jürgen Hardt. Qeveria gjermane do të përfaqësohet nga ambasadori gjerman Andreas Michaelis.
Presidenti i Argjentinës Javier Milei, i cili gjithashtu e ka vizituar Trumpin pas fitores në zgjedhje, pritet të marrë pjesë në ceremoninë e inagurimit.
Cilët artistë performojnë?
Ndër artistet dhe artistët që do të perfomojnë në veprimtari të ndryshme gjatë ceremonive të inagurimit janë Carrie Underwood, një fituese e American Idol. Përpara se Trump të bëjë betimin, ajo do të këndojë “America the Beautiful”.
Në Liberty Ball dhe manifestimet e MAGA të shtunën performon Village People me hitet “Y.M.C.A” dhe “Macho Man”, që janë interpretuar vazhdimisht edhe gjatë fushatës së Trumpit. Po ashtu është konfirmuar edhe pjesëmarrja e këngëtarit country Lee Greenwood dhe solistit operistik Christopher Macchio.
Çfarë ndodh pas inagurimit?
Pas inagurimit në detyrë Donald dhe Melania Trump sërish vendosen në Shtëpinë e Bardhë dhe qeveria nis punën. Kjo do të thotë edhe që presidenti i ri do të ngrejë në fuqi urdhëresa të reja zbatimi dhe me shumë gjasë do të fillojë shfuqizimin e marrëveshjeve të SHBA-së me organizatat si OBSH apo do t’i rinegociojë ato.
DW