Rendi i vjetër botëror i bazuar në rregulla, i cili evoluoi nga hiri i Luftës së Dytë Botërore, nuk ekziston më – ky është verdikti i kancelarit gjerman, dhe provat janë të qarta. Shtetet e Bashkuara sinjalizuan në Konferencën e Sigurisë në Mynih se janë gati të veprojnë vetëm, pa aleatët e tyre evropianë, nëse këta të fundit nuk e marrin seriozisht riarmatimin. Rusia nuk tregon dëshirë reale për t’i dhënë fund luftës në Ukrainë, ndërsa Kina po fiton një nivel force dhe ndikimi që mund të rivalizohet vetëm nga Amerika. Kjo nënkupton rikthimin e asaj që quhet “konkurrencë e fuqive të mëdha”, e cila potencialisht mund të çojë në konflikte në shkallë më të gjerë. Vendet e vogla dhe të mesme, si Mbretëria e Bashkuar dhe aleatët e saj evropianë, kanë nevojë për njëri-tjetrin më shumë se kurrë.
Ky ishte një mesazh kyç që doli nga Konferenca e Sigurisë e Mynihut këtë vit. Friedrich Merz, lideri gjerman, theksoi se “në epokën e fuqive të mëdha, liria jonë nuk është më thjesht e garantuar. Ajo është nën kërcënim.” Ai shtoi se “rendi ndërkombëtar i bazuar në të drejta dhe rregulla… nuk ekziston më në mënyrën si dikur.” Presidentët Vladimir Putin dhe Xi Jinping kanë punuar tashmë për të minuar këtë sistem global, i krijuar për të favorizuar demokracitë liberale dhe për të kufizuar regjimet autoritare. Pas Luftës së Ftohtë, shumë qeveri evropiane zhvendosën fondet nga forcat e tyre të armatosura, duke u mbështetur te Shtetet e Bashkuara për mbrojtje si pjesë e NATO-s. Megjithatë, Donald Trump ka bërë të qartë se ky supozim i mbrojtjes transatlantike nuk mund të merret më si i mirëqenë.
Marco Rubio, sekretari amerikan i shtetit, përfaqësoi pozicionin e Uashingtonit me një ton më diplomatik, por mesazhi i tij ishte i qartë: Evropa duhet të marrë përgjegjësi më të madhe për mbrojtjen e saj, ndërsa SHBA-ja largohet për t’u fokusuar në prioritete të tjera. Ai theksoi se “nën Presidentin Trump, Shtetet e Bashkuara të Amerikës do të marrin sërish detyrën e ripërtëritjes dhe restaurimit… dhe ndërsa jemi të përgatitur, nëse është e nevojshme, ta bëjmë këtë vetëm, preferenca dhe shpresa jonë është ta bëjmë këtë së bashku me ju, miqtë tanë këtu në Evropë.” Sir Keir Starmer, kryeministri britanik, u shpreh se Mbretëria e Bashkuar dhe aleatët e saj evropianë duhet të ndërtojnë “fuqinë e tyre të fortë” dhe të jenë gati të luftojnë. Megjithatë, ekspertët ushtarakë vunë në dukje se retorika e tij ishte larg realitetit të buxhetit të mbrojtjes së vendit të tij, me plane për të rritur shpenzimet vetëm në 2.5% të PBB-së nga 2.3% vitin e ardhshëm, pa një plan të financuar për të arritur objektivin e NATO-s prej 3.5% deri në vitin 2035. Elbridge Colby, nënsekretari amerikan i shtetit për politikën e luftës, këshilloi që veprimet, jo vetëm fjalët dhe shifrat, janë thelbësore, duke theksuar nevojën për forca të gatshme, municione të përdorshme dhe kapacitet industrial.
Marrë nga Sky News