Kalo te përmbajtja
Koha Jone Logo
  • Të fundit
  • Lajme
  • Aktualitet
  • WebTV
  • Rajoni
  • Bota
  • Politikë
  • Kosova
  • Ekonomi
  • Showbiz
  • Sporti
  • Shqip
  • English
Lexo në app
  • Shqip
  • English
  • Të fundit
  • Lajme
  • Aktualitet
  • WebTV
  • Rajoni
  • Bota
  • Politikë
  • Kosova
  • Ekonomi
  • Showbiz
  • Sporti
  • Lajme
  • Aktualitet
  • Politikë
  • Forum
  • WebTV
  • Editorial
  • Kosova
  • Rajoni
  • Bota
  • Sporti
  • Ekonomi
  • Showbiz
  • Kultura
  • Shëndeti
  • Teknologji
  • Intervista
  • Kronikë
  • Turizëm
  • Sociale
  • Historiku
Lajmet e fundit

Gazeta "KOHA JONË" themeluar si e pavarur më datë 11 Maj 1991
Botues: Nikoll LESI. Adresa e redaksisë: Rruga "Sami Frasheri", Pallatet e Aviacionit të Vjetër Nr. 2, TIRANA - ALBANIA

Site by

Opsionet e pamjes

Pamje shembull E shtunë, 21 Nëntor 2026, 09:32 Rinovimi i kontratave te Inter, plani i Oaktree shqeteson yjet Interi po negocion rinovimet me Calhanoglu, Bastonin dhe Thuramin, ndërsa Oaktree kërkon uljen e pagës fikse. Klubi ka kontaktuar edhe agjentin e Gustavo Varela.
Pamja e bardhë/e zezë
Madhësia e tekstit
  • Në trend
  • Protesta
  • Elisa Spiropali
  • Erion Veliaj
  • Jakup Krasniqi
  • Alarm bombë
  • GTA VI
  • Superiore
  • Erkan Nika
Lajmet e fundit
Në trend
  • Protesta
  • Elisa Spiropali
  • Erion Veliaj
  • Jakup Krasniqi
  • Alarm bombë
  • GTA VI
  • Superiore
  • Erkan Nika
KOHA JONË Lajmet e fundit, gjithmonë me ju
Instalo

The Economist: Rreziku në rritje i konservatorizmit

Forum E diel, 19 Maj 2024 14:47
The Economist: Rreziku në rritje i konservatorizmit
Shto te burimet e preferuara

Shpërnda

Facebook WhatsApp Email X

The Economist

Në vitet 1980, Ronald Reagan dhe Margaret Thatcher ndërtuan një konservatorizëm të ri rreth tregjeve dhe lirisë. Sot, Donald Trump, Viktor Orban dhe një grup i larmishëm politikanësh perëndimorë e kanë shkatërruar atë ortodoksi, duke ndërtuar një konservatorizëm statist, që vendos sovranitetin kombëtar përpara individit. Këta konservatorë kombëtarë janë gjithnjë e më shumë pjesë e një lëvizjeje globale, me rrjetet e tyre të mendimtarëve dhe liderëve të lidhur nga një ideologji e përbashkët. Ata po e ndiejnë se zotërojnë konservatorizmin tani – dhe mund të kenë të drejtë.

Pavarësisht nga emri, konservatorizmi kombëtar nuk mund të ishte shumë i ndryshëm nga idetë e Reagan dhe Thatcher. Në vend që të jenë skeptikë ndaj qeverisë së madhe, konservatorët kombëtarë mendojnë se njerëzit e zakonshëm janë të rrethuar nga forca të papërcaktuara globale dhe se shteti është shpëtimtari i tyre. Ndryshe nga Reagan dhe Thatcher, ata e urrejnë bashkimin e sovranitetit në organizatat shumëpalëshe, dyshojnë se tregjet e lira janë të manipuluara nga elitat dhe janë armiqësorë ndaj emigrimit. Ata e përbuzin pluralizmin, veçanërisht llojin multikulturor.

Reklamë Reklamo në Koha Jonë
Reklamë Reklamo në Koha Jonë

Në vend të një besimi progresist, konservatorët kombëtarë janë kapur nga deklinizmi, ose besimi se një shoqëri apo institucion shkon drejt rënies. William Buckley, një mendimtar i shkollës së vjetër, dikur tha se “një konservator është dikush që i qëndron përpara historisë, duke bërtitur stop”. Për krahasim, konservatorët kombëtarë janë revolucionarë. Ata nuk e shohin Perëndimin si një qytet që shkëlqen në majë të kodrës, por si Romën përpara rënies – dekadente, e çoroditur dhe gati të shembet mes një pushtimi barbar. Të pakënaqur me rezistencën ndaj progresit, ata gjithashtu duan të shkatërrojnë liberalizmin klasik.

ReklamëSwiss DigitalReklamo në Koha Jonë

Disa njerëz presin që e gjithë kjo të shpërthejë një ditë. Konservatorët kombëtarë janë shumë jo koherentë për të paraqitur një kërcënim, thonë ata. Giorgia Meloni, kryeministre e Italisë, mbështet Ukrainën; Viktor Orban, kryeministër  i Hungarisë, ka mbajtur një qëndrim të butë ndaj Rusisë. Partia polake Ligj dhe Drejtësi (PiS) është kundër homoseksualëve; në Francë Marine Le Pen është pro tyre. Veç kësaj, fiksimi me sovranitetin kombëtar do ta bënte situatën e njerëzve më të keqe, pasi tregtia do të bjerë, rritja ekonomike do të ngadalësohet dhe të drejtat civile do të kufizohen. Votuesit me siguri do të zgjidhnin të rivendosnin liberalizmin botëror të krijuar tashmë.

Mund t'ju interesojë

Pse çmimet e ushqimeve në Shqipëri janë më të shtrenjta se në Kosovë?

Pse çmimet e ushqimeve në Shqipëri janë më të shtrenjta se në Kosovë?

Para 15 orësh
Shqiptarët e zemëruar, kemi qenë më mirë kur kemi qenë më keq?

Shqiptarët e zemëruar, kemi qenë më mirë kur kemi qenë më keq?

19 Nëntor 2026, 16:15
BE-ja miraton paketën e re të sanksioneve ndaj Rusisë, ekspertët: Loopholes tregtare dhe flota hije mbeten problem

BE-ja miraton paketën e re të sanksioneve ndaj Rusisë, ekspertët: Loopholes tregtare dh...

18 Nëntor 2026, 20:03

Kjo pikëpamje është vetëkënaqësi e pafalshme. Konservatorizmi kombëtar është politika e ankesave: nëse politikat çojnë në rezultate të këqija, liderët do ta transferojnë fajin mbi globalistët dhe emigrantët dhe do të thonë se kjo dëshmon se sa shumë e padrejtë është bota. Me gjithë kontradiktat e tyre, konservatorët kombëtarë kanë qenë në gjendje të bashkohen rreth armiqësisë së tyre, përballë armiqve të përbashkët, duke përfshirë emigrantët, globalistët dhe të gjithë përkrahësit e tyre të supozuar. Nëntë muaj para zgjedhjeve në Amerikë, zoti Trump tashmë po sulmon NATO-n.

Konservatorët kombëtarë gjithashtu meritojnë të merren seriozisht për shkak të perspektivës së tyre elektorale. Trump është duke udhëhequr sondazhet në Amerikë. E djathta ekstreme pritet të dalë mirë në zgjedhjet parlamentare evropiane në qershor. Në Gjermani, në dhjetor, Alternativa për Gjermaninë e ekstremit të djathtë arriti një rekord prej 23%. Duke parashikuar një humbje në zgjedhje për Rishi Sunak në Britaninë e Madhe, konservatorët pro Brexit dhe anti-emigracion po komplotojnë për të marrë në dorë partinë. Në vitin 2027, zonja Le Pen mund të bëhet presidente e Francës.

Dhe konservatorët nacionalistë kanë rëndësi sepse kur arrijnë të fitojnë postin, gjithçka ndryshon. Duke vendosur për të kapur institucionet shtetërore, duke përfshirë gjykatat, universitetet dhe shtypin e pavarur, ata çimentojnë kontrollin e tyre në pushtet. Kjo është ajo që partia Fidesz e Orban ka bërë në Hungari. Në Amerikë, Trump ka qenë i qartë për planet e tij autokratike. Njerëzit që punojnë për të kanë hartuar dokumente politikash që parashtrojnë një program për të kapur burokracinë federale. Pasi institucionet të jenë dobësuar, mund të jetë e vështirë për t’i rikthyer ato. Në Poloni, partia Ligj dhe Drejtësi (PiS) kishte të njëjtën axhendë, përpara se të rrëzohej në zgjedhjet e vitit të kaluar. Koalicioni i qendrës së djathtë që e mundi atë, tani po lufton për të vendosur kontrollin.

Atëherë, si duhet të sillen konservatorët e stilit të vjetër dhe liberalët klasikë me konservatorizmin kombëtar? Një përgjigje është të merren seriozisht ankesat legjitime të njerëzve. Qytetarët e shumë vendeve perëndimore e shohin emigracionin ilegal si një burim çrregullimi social dhe shpenzim të parave publike. Njerëzit shqetësohen se fëmijët e tyre do të rriten më të varfër se ata. Janë të shqetësuar për humbjen e vendeve të punës për shkak të teknologjisë së re. Besojnë se institucione të tilla si universitetet dhe shtypi janë kapur nga elitat armiqësore, joliberale, me prirje të majtë. Ata i shohin globalistët që kanë lulëzuar në dekadat e fundit si anëtarë të një kaste egoiste dhe arrogante që u pëlqen të besojnë se u ngjitën në krye me meritokraci, por, në realitet, suksesi i tyre u trashëgua.

Këto ankesa janë të drejta, por mos marrja e tyre seriozisht konfirmon se sa larg realitetit janë bërë elitat. Në vend të kësaj, liberalët dhe konservatorët e stilit të vjetër kanë nevojë për politika për të adresuar këto probleme. Emigracioni i ligjshëm është më i lehtë nëse frenohet ai i paligjshmi. Rregullat kufizuese të planifikimit i nxjerrin të rinjtë jashtë tregut të banesave. Për të pasur një shoqërinë vërtet të hapur që ata pretendojnë se duan, liberalët duhet të bëjnë presion që institucionet elitare intelektuale – që janë bizneset kryesore, mediat dhe universitetet – të mishërojnë parimet e liberalizmit në vend që t’i nënshtrohen censurës dhe mendimit në grup.

Lidion Kulla / SCAN

Shto te burimet e preferuara

Shpërnda

Facebook WhatsApp Email X

Më të fundit

Rinovimi i kontratave te Inter, plani i Oaktree shqeteson yjet
Para 1 minute

Rinovimi i kontratave te Inter, plani i Oaktree shqeteson yjet

Ja lista e bosëve në ndërtime rezidenciale
Para 2 minutash

Ja lista e bosëve në ndërtime rezidenciale

Protesta masive në Gjermani, të rinjtë kërkojnë më shumë investime në arsim
Para 8 minutash

Protesta masive në Gjermani, të rinjtë kërkojnë më shumë investime në arsim

Gazment Bardhi: Nuk janë më parti politike, por organizata kriminale që luftojnë për pushtet!
Para 12 minutash

Gazment Bardhi: Nuk janë më parti politike, por organizata kriminale që luftojnë për pushtet!

Më të lexuarat

1 Kryeministri dialog me studentët në Pallatin e Brigadave (video)
Para 10 orësh

Kryeministri dialog me studentët në Pallatin e Brigadave (video)

2 SPAK regjistron procedim penal ndaj Elisa Spiropalit për fshehje pasurie
Para 12 orësh

SPAK regjistron procedim penal ndaj Elisa Spiropalit për fshehje pasurie

3 Rrumpallhane në PS!
Para 14 orësh

Rrumpallhane në PS!

4 Ja si ruhet me roje Jakup Krasniqi!
Para 10 orësh

Ja si ruhet me roje Jakup Krasniqi!

Koha Jone Logo

E përditshme, e pavarur

  • Të fundit
  • Lajme
  • Aktualitet
  • WebTV
  • Rajoni
  • Bota
  • Sporti
  • Showbiz
  • Politikë
  • Forum
  • Kultura
  • Shëndeti
  • Editorial
  • Kronikë
  • Teknologji
  • Ekonomi
  • Turizëm
  • Sociale
  • Reklamo në Koha Jonë
  • Kontakt
  • Privacy Policy
Download on the App Store Get it on Google Play

Gazeta "KOHA JONË" themeluar si e pavarur më datë 11 Maj 1991
Botues: Nikoll LESI. Adresa e redaksisë: Rruga "Sami Frasheri", Pallatet e Aviacionit të Vjetër Nr. 2, TIRANA - ALBANIA

Site by
  • BOTUES & DREJTOR: Nikoll LESI
  • KRYEREDAKTOR: Daniel MUÇAKU
  • ZV/KRYEREDAKTOR: Redjon SHTYLLA
  • BORDI: Elsa KAMBERI, KRYETARE
  • NIPT: J71425013C

© 2026 KOHA JONE. All rights reserved.