“Oligarku” Gjergj Luca ka uruar 1 Majin nga fronti i punës, me njerëzit e punës
Nga Albert Vataj
“Oligarku” Gjergj Luca ka zgjedhur të mos jetë një figurë e distancuar në këtë 1 Maj, por një prani konkrete, e zhytur në ritmin e punës, në zhurmën e makinerive dhe në frymëmarrjen e përditshme të atyre që e mbajnë ekonominë në këmbë. Në Ditën Ndërkombëtare të Punës, ai nuk ka folur nga një podium ceremonial, por nga vetë “fronti”, aty ku puna nuk është slogan, por realitet i prekshëm, i lodhshëm dhe njëkohësisht dinjitoz.
Figura e tij, shpesh e etiketuar me termin “oligark”, vjen këtu në një kundërvënie të vetëdijshme ndaj këtij perceptimi. Me një dozë të mprehtë ironie dhe një sarkazëm që nuk fsheh qëllimin për të goditur klishetë, Luca ngre një pyetje që është më shumë se retorike:
“A dini ndonjë oligark që punon sot në datën 1 Maj?”
Një pyetje që synon të përmbysë narrativën, duke zhvendosur fokusin nga privilegji te përpjekja, nga kapitali te djersa, nga etiketa te realiteti i përditshëm i punës.
Në këtë kontekst, ai riformulon vetë nocionin e “oligarkut”, duke e zhveshur nga kuptimi klasik dhe duke e riveshur me një dimension tjetër, “oligarkët e punës” janë ata duarartë, me kallo në duar dhe me vullnet në shpirt, ata që nuk festojnë larg punës, por brenda saj. Ata janë, sipas tij, ata që “mbajnë me oksigjen Shqipërinë”, një metaforë e fortë që e vendos punëtorin në qendër të ekzistencës ekonomike dhe sociale të vendit.
Por kjo dalje nuk është vetëm një urim. Ajo është edhe një deklaratë pozicionimi. Sepse 1 Maji, nga një festë ideologjike e së kaluarës, është shndërruar në një ditë që luhatet mes kujtesës, protestës dhe shpeshherë harresës institucionale. Në këtë terren të paqartë, Luca zgjedh të flasë me gjuhën e punës dhe jo të retorikës politike, duke i dhënë kësaj dite një dimension praktik dhe konkret.
Ai e vendos veten në narrativën e atyre që kanë ndërmarrë rreziqe reale: hapjen e vendeve të punës në zona të lëna pas dore, rikthimin e jetës ekonomike aty ku shteti shpesh është kujtuar të ekzistojë vetëm në prag zgjedhjesh, krijimin e mundësive për njerëz që nuk kërkojnë lëmoshë, por dinjitet përmes punës. Kjo është një formë e të bërit politikë jashtë politikës, një ndërhyrje në realitet përmes sipërmarrjes.
Simbolika e “fronit të punës” në Rozafë nuk është e rastësishme. Ajo ngjan si një përpjekje për ta lidhur punën me një mit themeltar: sakrificën mbi të cilën ngrihet një ndërtim i qëndrueshëm. Ashtu si legjenda e Rozafës flet për një flijim që i jep jetë një kështjelle, edhe këtu puna paraqitet si akti themelor mbi të cilin ndërtohet e ardhmja.
Në fund, mesazhi i tij nuk është thjesht një urim për 1 Majin. Është një thirrje për ta rimenduar raportin me punën: jo si detyrim, por si mundësi; jo si barrë, por si themel identiteti dhe zhvillimi. Dhe në këtë kuptim, ironia e tij nuk është vetëm thumbim, por edhe një formë reflektimi për një shoqëri që ende kërkon të gjejë ekuilibrin mes fjalës dhe veprës.