23 korriku, prova më e madhe e Protestës: mes demonstrimit të forcës dhe rrezikut të përplasjes

Protesta qytetare kundër qeverisë po vazhdon, duke konfirmuar se mbetet një nga mobilizimet më të gjata të viteve të fundit në Shqipëri. Edhe pse numri i pjesëmarrësve ka rënë krahasuar me javët e para, organizatorët kanë zgjedhur të mos ndalen. Përkundrazi, ata po përgatiten për atë që e konsiderojnë momentin më të rëndësishëm të kësaj faze të protestës: 23 korrikun, ditën kur Kuvendi do të zhvillojë seancën e fundit plenare përpara pushimeve verore.

Marshimi i së hënës në rrugët e Tiranës u mbyll me një mesazh të pazakontë. Në Bulevardin “Dëshmorët e Kombit” protestuesit shkruan me germa gjigante datën “23 korrik”, duke e kthyer atë në simbolin e aksionit të tyre të ardhshëm. Ishte një mënyrë për t’u bërë thirrje qytetarëve që të rikthehen para Parlamentit në një mobilizim që pritet të jetë më i madh se ai i ditëve të zakonshme.

Një ditë më parë, qindra qytetarë protestuan para Kuvendit gjatë zhvillimit të seancës plenare. Ata brohoritën slogane si “Parlamenti i krimit”, “Rama, jep dorëheqjen” dhe “Nuk na përfaqësoni”, duke kërkuar largimin e qeverisë dhe ndryshimin e klasës politike. Pas protestës para Parlamentit, marshimi vijoi në rrugët e kryeqytetit, me të njëjtën kërkesë politike: dorëheqjen e Kryeministrit.

Megjithatë, organizatorët duket se janë të vetëdijshëm se protesta po përballet me vështirësi objektive. Muaji korrik, temperaturat e larta dhe sezoni i pushimeve kanë ndikuar në uljen e pjesëmarrjes. Kjo është një dukuri normale për protesta që zgjasin për javë të tëra dhe nuk lidhet domosdoshmërisht me humbjen e mbështetjes politike.

Pikërisht për këtë arsye, 23 korriku shihet si mundësia për të rikthyer energjinë e protestës dhe për të treguar se ajo vazhdon të ketë mbështetje të konsiderueshme qytetare. Nëse organizatorët arrijnë të mobilizojnë mijëra pjesëmarrës, protesta mund të rifitojë vrullin e ditëve të para dhe të japë një sinjal të fortë politik.

Por bashkë me këtë objektiv lind edhe një rrezik serioz.

Nëse protesta synon të rrethojë fizikisht Parlamentin dhe të pengojë hyrjen e deputetëve në sallën e seancave, situata mund të krijojë tensione të forta me forcat e rendit. Policia ka detyrimin ligjor të garantojë funksionimin e institucioneve dhe hyrjen e deputetëve në Kuvend, ndërsa protestuesit kanë të drejtën kushtetuese të protestojnë në mënyrë paqësore. Kur këto dy të drejta përplasen në të njëjtin hapësirë, rreziku i incidenteve rritet ndjeshëm.

Një skenar me përplasje fizike nuk do t’i shërbente askujt. Ai do të zhvendoste vëmendjen nga kërkesat politike të protestës te incidentet e rendit publik dhe do të krijonte një klimë të re tensioni institucional. Përvoja ka treguar se, në raste të tilla, debati publik përqendrohet më shumë te përplasjet sesa te arsyet që i sollën qytetarët në protestë.

Për këtë arsye, 23 korriku mund të jetë dita më vendimtare e kësaj lëvizjeje. Nëse protesta arrin të demonstrojë pjesëmarrje masive, disiplinë dhe organizim paqësor, ajo mund të forcojë legjitimitetin e saj politik. Nëse, përkundrazi, dita shoqërohet me përplasje dhe dhunë, ekziston rreziku që fokusi të largohet nga mesazhi politik dhe të dominohet nga pasojat e konfliktit.

Sfida e organizatorëve nuk është vetëm të mbushin sheshin para Kuvendit, por edhe të dëshmojnë se një protestë e gjatë mund të ushtrojë presion politik duke ruajtur karakterin paqësor dhe demokratik. 23 korriku pritet të tregojë jo vetëm forcën numerike të protestës, por edhe aftësinë e saj për të menaxhuar një moment me rëndësi të lartë politike pa kaluar kufijtë e përplasjes institucionale.