Pesë vite pa maestro Kujtim Aliaj, njeriu i përkushtuar që u bë urë besimi mes ëndrrës dhe skenës së këngës

Ikën 5 vite, prej kur Kujtim Aliaj, ai që farkëtoi këngën në zërat engjëllor të fëmijëve, ka reshtur së stolisuri me mirësinë e tij tempullin e muzikës. I mungon të gjithëve, por më së shumti kopështit që pranveroi këngën shqiptare me zërat e shumëngjyrshëm dhe petalet e haresë së fëmijëve, atyre që vijnë me këngë dhe këndimshëm e mrekullojnë jetën.

Kujtim Aliaj, me ikjen mori gjithçka që i përkiste së frymshmes së tij, gjithçka tjetër e la në në thesarin e “Festivalit Mbarëkombëtarë të Këngës për Fëmijë”, Shkodrës, Migjenit, dhe atyre që e morën në zemër këtë zemër, për ta shndërruar në aktin sublim të krijimit, për ta patur si udhërrëfim në rrugëtimin e gjatë të këngës dhe karrierës artistike.

Të gjithë ata që u ngjitën në skenën e Festivalit të Këngës për Fëmijë, e mbajnë me vete në kujtime, Kujtim Aliajn, duke e patur atë si një dorë që zbret nga qielli për t’i ngjitur ata në skenat e sukseshme të këngës.

Kanë ikur pesë vite që kur Kujtim Aliaj u largua nga kjo jetë, por jo nga kënga. Pesë vite që kur ai pushoi së farkëtuari tingujt në zërat e fëmijëve, së ndezuri dritën e skenës me atë përulësi të rrallë të një njeriu që e kishte kuptuar se arti nuk është vetëm talent, por edhe shërbesë. Që atëherë, ai nuk është më fizikisht mes nesh, por vazhdon të jetë aty ku zëri i një fëmije ngrihet mbi skenë, aty ku një këngë nis me drojë dhe përfundon në duartrokitje, aty ku një ëndërr e vogël kërkon të bëhet e madhe.

Kujtim Aliaj i mungon Shkodrës. I mungon muzikës. I mungon atij kopshti të madh ku kënga shqiptare e fëmijëve ka mbirë, lulëzuar dhe është përtërirë brez pas brezi.

Por, mbi të gjitha, i mungon atyre fëmijëve që ai i priti me durim, i dëgjoi me dashuri, i udhëhoqi me përkushtim dhe i përcolli drejt skenës, duke u dhënë jo vetëm një këngë, por edhe besimin se zëri i tyre kishte vlerë dhe ëndrra e tyre meritonte shpërblesën e përkushtimit dhe pasionit.

Ai e la pas vetes thesarin e një jete kushtuar muzikës, kushtuar këngës që solli cicërimat e magjishme të të gjithë qiejve përmes zërit të fëmijëve. E la në historinë e Festivalit Mbarëkombëtar të Këngës për Fëmijë, në skenat e Shkodrës, në kujtesën e Teatrit “Migjeni”, në formacionet muzikore që drejtoi, në koncertet që organizoi dhe, mbi të gjitha, në zemrat e atyre që patën fatin ta njohin dhe të bashkëpunojnë.

Kujtim Aliaj nuk ishte thjesht një dirigjent që ngrinte shkopin për të dhënë hyrjen e orkestrës. Ai ishte dirigjenti i ëndrrave. Me lëvizjen e duarve, me vështrimin e tij të qetë, me atë mënyrë të veçantë të komunikimit, ai dinte t’u jepte fëmijëve sigurinë se skena nuk ishte një vend ku duhej të trembeshin, por një hapësirë ku mund të ishin vetvetja.

Në Shkodrën e tingujve, ku muzika ka qenë gjithmonë një mënyrë për të treguar shpirtin, ai u bë një prej atyre njerëzve që e mbajtën gjallë traditën dhe e përtërinë atë. Fëmijët këndonin dhe ai i dëgjonte si të dëgjonte pranverën. Në zërat e tyre ai kërkonte jo vetëm saktësinë e notës, por edhe drithërimën e ndjenjës. Sepse për të, kënga nuk ishte vetëm tingull; ishte karakter, ishte edukim, ishte kujtesë, ishte një mënyrë për ta bërë botën pak më të bukur.

Prandaj emri i tij është i lidhur pazgjidhshmërisht me Festivalin Mbarëkombëtar të Këngës për Fëmijë. Kur përmendet ai festival, kujtesa kthehet natyrshëm te Kujtim Aliaj, dhe kur përmendet Kujtim Aliaj, është e pamundur të mos dëgjosh, qoftë edhe në heshtje, jehonën e këngëve të fëmijëve. Mes tij dhe kësaj tradite kishte krijuar një lidhje pothuajse simbiotike, një bashkëjetesë artistike që koha nuk mund ta këpusë.

Të gjithë ata që u ngjitën në atë skenë mbajnë diçka prej tij. Disa ruajnë një këshillë, disa një vështrim inkurajues, disa një kujtim nga provat, disa emocionin e një nate festivali. Të tjerë, ndoshta pa e kuptuar atëherë, morën prej tij një mësim më të madh: se arti kërkon disiplinë, por lind nga dashuria; se talenti ka nevojë për dorën që e udhëheq; se një fëmijë që këndon sot mund të bëhet artisti i së nesërmes.

Kështu, Kujtim Aliaj u bë për shumë prej tyre ajo dorë e padukshme që i ndihmoi të ngjiteshin. Një dorë që, edhe pse nuk duket më, vazhdon të ndihet në rrugëtimin e tyre.

Ai nuk kërkoi duartrokitje për vete. Ia dha duartrokitjet skenës, fëmijëve, muzikës. I dha Shkodrës një simfoni dashurie dhe një jetë të tërë të përkushtuar artit. Në sytë e atyre që e njohën, ai ishte më shumë se artist, ishte udhërrëfyes, mik, mësues dhe një prind i butë për talentet që sapo nisnin të zbulonin veten.

Në çdo këngë të bukur që lind sot, mund të ketë një fije të frymës së tij. Në çdo fëmijë që del para mikrofonit, në çdo zë që dridhet përpara se të marrë guxim, në çdo dirigjent që ngre duart për të nisur muzikën, kujtesa e tij gjen një mënyrë për të vazhduar të jetojë.

Sepse njerëzit e artit nuk ikin krejt. Ata largohen nga prania, por mbeten në veprën që kanë lënë. Mbeten në njerëzit që kanë frymëzuar. Mbeten në kujtesën e një qyteti. Mbeten në një këngë që dikush e këndon shumë vite më vonë pa e ditur se sa shumë duar, zemër dhe përkushtim janë dashur që ajo këngë të mbërrijë deri aty.

Kujtim Aliaj ishte një nga ata muzikantë idealistë e romantikë që nuk e pranonin kurrë lehtë atë që ishte bërë. Ai kërkonte gjithmonë më shumë: më shumë cilësi, më shumë përkushtim, më shumë bukuri, më shumë përgjegjësi artistike. Nuk mjaftohej me të zakonshmen, sepse besonte se fëmijët meritonin më të mirën. Dhe pikërisht kjo e bënte punën e tij një mision.

I diplomuar për dirigjim në Akademinë e Arteve në Tiranë, ai u kthye në qytetin e lindjes për t’i shërbyer kulturës së tij. Drejtoi Filarmoninë e Shkodrës, orkestrën frymore dhe formacione të tjera muzikore, organizoi koncerte brenda dhe jashtë Shqipërisë dhe, për vite me radhë, i dha energjinë dhe përvojën e tij veprimtarisë muzikore të fëmijëve.

Për 36 vite përvojë dhe kontribut, ai la gjurmë të pashlyeshme në artin shqiptar dhe veçanërisht në kulturën muzikore shkodrane. Si drejtues i Qendrës Kulturore të Fëmijëve në Shkodër dhe organizator për shumë vite i Festivalit Mbarëkombëtar të Këngës për Fëmijë, ai u bë një figurë referenciale e një tradite që ka ditur t’i japë Shqipërisë breza këngëtarësh, kompozitorësh dhe interpretuesish.

Edhe kur sëmundja kishte nisur t’i rëndonte trupin, dashuria për skenën nuk e la. Dalja e tij e fundit publike në Festivalin e Fëmijëve, më 4 korrik, mbetet një nga ato pamje që koha nuk i zbeh dot, një artist që, përballë dobësimit fizik, vazhdonte të mendonte për këngën, për fëmijët, për skenën. Sikur ta dinte se disa dashuri nuk të lejojnë të dorëzohesh, përkundrazi të japin forcë të ndeshesh për fitoren e madhe, pavdekësinë.

Kjo është ndoshta trashëgimia më e bukur e Kujtim Aliajt: të mos mjaftohesh kurrë me atë që ke bërë, kur përpara teje është ende një fëmijë që pret të këndojë.

Ai kishte në vete atë edukatë qytetare që i ngjante zotnillëkut të hershëm shkodran: përulësi pa dobësi, mirësi pa bujë, kulturë pa shfaqje, autoritet pa zhurmë. Një mënyrë e të qenit që sot bëhet gjithnjë e më e rrallë dhe që, pikërisht për këtë arsye, e bën kujtimin e tij edhe më të çmuar.

Pesë vite më pas, Shkodra nuk e ka harruar.

Ndoshta sepse ka njerëz që nuk i përkasin vetëm kohës së tyre. Ata i përkasin kujtesës. Dhe Kujtim Aliaj i përket asaj kujtese të ndritur ku muzika, fëmijët dhe Shkodra bëhen një, ku madhështia e këtij qyteti e bën pjesë të korifejve, përmes të cilëve ajo lartësohet, me të cilët ajo përfaqësohet.

Sot, pesë vite pas ikjes së tij, mund të themi se ai nuk është më vetëm një emër në historinë e muzikës shqiptare për fëmijë. Është një prani. Një dritë. Një tingull që nuk shuhet. Pse jo, një altar ku ëndrrat erdhëm me lutje talenti për t’u lartësuar me besim triumfi.

Dhe nëse një ditë, në skenën e Festivalit të Fëmijëve, një zë i vogël do të ngrihet i pastër, i brishtë dhe i guximshëm, nëse një orkestër do të nisë të luajë dhe një fëmijë do të këndojë me gjithë dritën e shpirtit, diku, në atë çast, do të jetë edhe Kujtim Aliaj.

Sepse disa njerëz ikin nga jeta, por nuk ikin nga kënga, sepse janë mishërim i shpirtshëm e qenësisë së saj.

Ata mbeten aty, në pentagramin e kujtesës, si një notë e gjatë që koha nuk arrin ta shuajë.

Kujtim Aliaj, pesë vite pa të, por ende me këngën e tij.