Maqedonia e Veriut të respektojë të drejtat e shqiptarëve, ose mund copëtohet mes Greqisë, Shqipërisë dhe Bullgarisë!

Situata në Maqedoninë e Veriut është shumë e ndjeshme dhe deklarata të tilla nacionaliste nga pjesëtarë të forcave speciale janë të rrezikshme politikisht dhe shoqërisht, sidomos kur ndodhin pak ditë para një proteste me karakter etnik dhe gjuhësor. Në një shtet multietnik, policia dhe institucionet e sigurisë duhet të jenë neutrale dhe garantuese të rendit kushtetues për të gjithë qytetarët, jo të japin përshtypjen e njëanshmërisë etnike.

Realiteti është se paqja ndëretnike në Maqedoninë e Veriut mbahet mbi një ekuilibër shumë delikat mes maqedonasve dhe shqiptarëve, dhe komuniteti shqiptar ka rol themelor në stabilitetin institucional, politik dhe euro-atlantik të shtetit. Kjo është dëshmuar historikisht, sidomos pas Marrëveshjes së Ohrit të vitit 2001, e cila shmangu përshkallëzimin drejt konfliktit civil dhe vendosi bazat e bashkëjetesës institucionale si Marrëveshja e Ohrit.

Nëse do të kishte provokime të dhunshme ndaj protestuesve shqiptarë apo përdorim selektiv të forcës nga strukturat shtetërore, pasojat politike do të ishin shumë të rënda: do të dëmtohej kohezioni ndëretnik; do të dobësohej besimi i shqiptarëve tek shteti; do të rrezikohej orientimi euro-atlantik i vendit; dhe do të hapej një krizë e brendshme me pasoja rajonale që do të çojë deri në përplasje të dhunshme mes shqiptarëve dhe maqedonasve.

Por pikërisht për këtë arsye, përgjegjësia kryesore bie mbi institucionet shtetërore dhe liderët politikë që të mos lejojnë provokime, retorikë etnike apo përdorim politik të nacionalizmit. Edhe organizatorët shqiptarë kanë interes jetik që protesta të mbetet paqësore dhe demokratike, sepse çdo incident dhune mund të përdoret për të delegjitimuar kauzën e tyre.

Shqiptarët në Maqedoninë e Veriut nuk janë faktor destabilizues; ata janë një nga shtyllat kryesore të shtetit, ekonomisë dhe orientimit perëndimor të vendit. Pikërisht për këtë arsye, kërkesat për respektimin e gjuhës shqipe dhe të drejtave kushtetuese duhet të trajtohen me dialog dhe maturi, jo me demonstrime force apo brohoritje nacionaliste.

Partitë politike shqiptare që janë në qeveri duhet të bëjnë presion konstruktiv ndaj kryeministrit dhe presidentit të shtetit që gjuha shqipe të respektohet ose të largohen nga qeveria në mënyrë demonstrative.

Në Ballkan, historia ka treguar se tensionet etnike mund të dalin shpejt jashtë kontrollit kur politika ushqen frikë dhe nacionalizëm. Prandaj, çdo palë duhet të shmangë gjuhën që nxit përçarje ose skenarë shpërbërjeje. Sfida reale për Maqedoninë e Veriut sot nuk është të tregojë forcë ndaj shqiptarëve, por të tregojë se mund të funksionojë si një shtet demokratik ku maqedonasit dhe shqiptarët ndihen të barabartë dhe të respektuar.

Ndaj nëse Maqedonia e Verut synon të ekzistojë duhet të respektojë të drejtat e shqiptarëve. Në rast të kundërt do të copëtohet mes Greqisë, Shqipërisë dhe Bullgarisë duke mbetur me pas si një “San Marino”! Aq me tepër duke ditur orekset e hapura të Greqisë dhe Bullgarisë!

Në foto: Forca speciale maaqedonase në Kumanovë