Nga Albert Vataj
Mirsad Basha, drejtuesi i lëvizjes ambientaliste dhe sociale “EKO Mendje”, ka ndarë në rrjetet sociale një fotogaleri që nuk vjen thjesht si një album imazhesh, por si një ftesë për të soditur një nga faqet më të mrekullueshme të natyrës shqiptare. Ajo është një seri kartolinash të gjalla, ku çdo fotografi rrëfen me gjuhën e dritës, ujit dhe shkëmbit historinë e një vendi që duket sikur është ruajtur nga vetë koha. Është Kanioni i Kirit, një prej perlave më të çmuara në xherdanin e xhevahireve natyrore që i japin Shkodrës hijeshi dhe identitet.
Kartolinë pas kartoline, shpaloset një peizazh që sfidon përshkrimin. Egërsia fisnike e shkëmbinjve bashkëjeton me butësinë e ujërave kristalore. Madhështia e relievit takohet me qetësinë e gjireve të vegjël dhe plazheve të fshehura. Gjithçka duket sikur është kompozuar nga një dorë hyjnore, që ka ditur të ndërthurë forcën me hijeshinë, dramatiken me të brishtën, të bukurën me të përjetshmen.
Në ato brigje ku pushuesit mblidhen për të gjetur freskinë e verës, natyra nuk është vetëm sfond. Ajo bëhet pjesë e frymëmarrjes së njeriut, e gëzimit të tij, e çlodhjes, e heshtjes dhe e lumturisë së thjeshtë. Zërat e fëmijëve dhe të rinjve, që përzihen me murmurimën e lumit, të qeshurat që humbin ndër faqet e shkëmbinjve dhe reflektimi i diellit mbi ujë krijojnë një simfoni të gjallë, ku çdo notë është një himn për jetën. Është një manifestim i natyrshëm i relaksit, freskisë, shkujdesjes dhe gjallërisë, një festë ngjyrash dhe emocionesh, ku njeriu rikthehet te vetja përmes dialogut me natyrën.
Mes maleve që e ruajnë si një faltore të fshehtë, lumi Kir gufon me bujarinë e tij të pashtershme, duke krijuar një oaz mrekullimi që të fton jo vetëm ta sodisësh, por edhe ta ndjesh me gjithë qenien.
“Për mua, Kanioni i Kirit është një ndër mrekullitë më të bukura natyrore që ka Shkodra,” – shkruan Mirsad Basha. “Vetëm 13 kilometra larg qytetit, ky kanion rreth tetë kilometra i gjatë nis te Ura e Shtrejtë dhe përfundon në Prekal. Përgjatë tij shtrihen shkëmbinj madhështorë, vaska natyrore, gjire të kristalta, plazhe të mrekullueshme dhe dhjetëra vende ku mund të ndalesh për t’u larë, për t’u freskuar e për të shijuar qetësinë e natyrës në ditët e nxehta të verës.”
Ai vijon duke theksuar se rruga drejt kësaj mrekullie është e lehtë dhe vetë udhëtimi është pjesë e përvojës. Mund të niset nga Ura e Mesit, monumenti i njohur i kulturës, për të vijuar përgjatë shtratit të Kirit deri te Shpella e Zhyles, një monument natyror me bukuri të rrallë, ku historia gjeologjike dhe magjia e peizazhit ndërthuren në një spektakël të paharrueshëm.
Në përmbyllje, Basha e shndërron ftesën në një thirrje që buron nga dashuria për vendlindjen: “Nëse je në kërkim të një aventure, ujit kristal, natyrës së egër dhe pamjeve fantastike, Kanioni i Kirit është destinacioni që nuk duhet ta humbësh. Eja në Shkodër dhe zbulo një nga thesaret më të bukur të saj në lumin Kir. Shkodra është dashni.”
Dhe vërtet, kjo nuk është thjesht një ftesë turistike. Nuk është vetëm një promovim i një destinacioni veror. Është një akt dashurie për vendin, një dëshmi e ndërgjegjes qytetare dhe ekologjike, një kujtesë se bukuritë që na janë falur nuk janë vetëm privilegj për t’u shijuar, por edhe amanet për t’u mbrojtur.
Kanioni i Kirit nuk është thjesht një peizazh; ai është një identitet, një kujtesë e gjallë e asaj çfarë natyra shqiptare ka krijuar me bujari dhe çfarë njeriu duhet të ruajë me përulësi. Çdo vizitor që largohet prej tij merr me vete diçka më shumë se fotografi: merr një copëz drite, një frymëmarrje lirie dhe bindjen se Shkodra nuk përfaqësohet vetëm nga historia dhe kultura e saj, por edhe nga mrekullitë natyrore që e bëjnë të papërsëritshme.
Sepse Shkodra nuk është vetëm një vend në hartë. Ajo është një ndjenjë. Është një frymë. Është një premtim që natyra ia ka bërë bukurisë. Dhe Kanioni i Kirit mbetet një nga vargjet më të ndritura të kësaj poezie që rrjedh, si vetë lumi, drejt përjetësisë.