Princi Leka II viziton Bibliotekën Apponyi dhe vendlindjen e trashëgimisë familjare

Princi Leka II, në një postim të shpërndarë në rrjetet sociale, shoqëruar me një fotogaleri domethënëse, ndan një përjetim që shkon përtej një vizite protokollare, një kthim në rrënjët e historisë familjare, në kujtesën e trashëgimisë që lidh Shqipërinë me një hapësirë më të gjerë evropiane.
“Në Bibliotekën Apponyi në Oponice, një nga thesaret më të vyera kulturore të Evropës Qendrore, pata kënaqësinë të vizitoj një pjesë të rëndësishme të historisë familjare,” shkruan ai, duke e vendosur këtë përvojë në një kontekst jo vetëm personal, por edhe historik.
Biblioteka Apponyi, e themeluar në shekullin XVIII nga paraardhësi i tij, Konti Anton Apponyi, përfaqëson një nga koleksionet më të hershme publike në Evropën Qendrore, një dëshmi e hershme e shpirtit iluminist dhe e përkushtimit ndaj dijes. Në këtë hapësirë ku librat janë më shumë se objekte, por bartës të kohës dhe mendimit, vizita e Princit merr trajtën e një dialogu të heshtur me të kaluarën.

I shoqëruar nga Drejtoresha e Përgjithshme e Bibliotekës Kombëtare të Sllovakisë, Eva Augustínová, ai vizitoi edhe ekspozitën që pasqyron rolin e familjes Apponyi në shërbim të Monarkia Habsburge, një kapitull historik që lidhet drejtpërdrejt me trashëgiminë e Mbretëresha Geraldinë, gjyshes së tij. Kjo lidhje, e ruajtur në kujtesën familjare dhe në vetëdijen historike, shfaqet si një urë midis identiteteve dhe epokave.
Në këtë vizitë, Princi Leka II ishte i shoqëruar nga bashkëshortja e tij, Blerta Celibashi, me të cilën kurorëzoi martesën në Kështjella Apponyi,një zgjedhje që nuk ishte rastësore, por një akt nderimi ndaj trashëgimisë së Mbretëresha Geraldinë dhe origjinës së saj hungareze. Ky vend, i mbushur me histori aristokratike dhe kujtesë familjare, u bë kështu jo vetëm skenë ceremoniale, por edhe simbol i vazhdimësisë.
Vizita në Sllovaki u zgjerua përtej dimensionit kulturor, duke përfshirë edhe një ndalesë në varrezat stërgjyshore në Oponice, ku çifti nderoi kujtimin e Mbretëresha Geraldinë dhe të paraardhësve të saj: Kontit Julius Apponyi, Kontit Géra Apponyi dhe brezave që formësuan këtë linjë fisnike. Ky akt përkujtimor merr kuptimin e një rikthimi te burimi, te rrënjët që mbajnë gjallë identitetin.
Në vijim të këtij turi, u realizua edhe një vizitë zyrtare në Kështjella e Nitrës dhe në selinë e Dioqeza e Nitrës, ku delegacioni u prit nga Viliam Judák, në praninë e Ambasadorit Ľubomír Rehák dhe Marek Sobola. Ky takim institucional theksoi jo vetëm dimensionin diplomatik të vizitës, por edhe atë kulturor e shpirtëror.
Gjatë kësaj ndalese u vunë në pah lidhjet historike ndërmjet Nitrës dhe Beratit, duke dëshmuar për një ndërthurje të hershme të qytetërimeve dhe traditave. Po ashtu, u nderua kujtimi i Nënë Tereza, figurë që tejkalon kufijtë kombëtarë dhe mbetet simbol i humanizmit universal.
Vizita përfshiu edhe Katedralja-Bazilika e Shën Emeramit dhe ambientet historike të dioqezës – hapësira ku historia, besimi dhe arti bashkëjetojnë në një unitet të rrallë.
Kjo vizitë, në thelb, nuk është vetëm një itinerar diplomatik apo kulturor. Ajo është një rikthim në kujtesën e një trashëgimie që i përket një familjeje, por që njëkohësisht është pjesë e historisë evropiane. Në këtë kuptim, Princi Leka II shfaqet si një bartës i kësaj vazhdimësie – një dëshmitar i lidhjeve që nuk janë shuar nga koha, por që vijojnë të marrin kuptim në çdo hap të ndërgjegjshëm drejt rrënjëve.
Albert Vataj