Zhgënjimi i Trumpit me NATO-n për Iranin, temë kyçe në samitin e korrikut, thotë Marco Rubio

Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, ka theksuar se zhgënjimi i Presidentit Donald Trump me aleatët e NATO-s, të cilët refuzuan të përfshiheshin më aktivisht në sulmet kundër Iranit, do të jetë një temë kyçe diskutimi në samitin e ardhshëm të aleancës në korrik. Kjo deklaratë vjen në një kohë kur pritet që samiti të jetë i tensionuar, duke e bërë takimin e Ankarasë “një nga më të rëndësishmit” në historinë 77-vjeçare të NATO-s. Rubio, gjatë takimit me ministrat e jashtëm të aleancës ushtarake, theksoi se pikëpamjet e presidentit – dhe sinqerisht, zhgënjimi i tij – ndaj disa prej aleatëve të NATO-s dhe reagimit të tyre ndaj operacioneve amerikane në Lindjen e Mesme, janë “të dokumentuara mirë”.

Rubio, i cili mbërriti në Helsingborg për fillimin e takimit, deklaroi se kjo çështje “do të duhet të adresohet”, por jo menjëherë. “Kjo nuk do të zgjidhet apo adresohet sot. Kjo është diçka që duhet diskutuar në nivelin e liderëve,” tha ai, në mes të kërkesave të reja të SHBA-së për ndihmë në hapjen me forcë të ngushticës së Hormuzit, nëse bisedimet e paqes me Iranin nuk përparojnë. Pas takimit, Rubio shtoi se kishte diskutuar me homologët e tij mundësinë e ndihmës ushtarake nga vendet e NATO-s. “Ne duhet të kemi një plan B nëse dikush qëllon, atëherë si rihapen ngushticat?” pyeti Rubio. Ai theksoi se nuk ishte i sigurt nëse kjo do të ishte domosdoshmërisht një mision i NATO-s, por sigurisht do të ishin vendet anëtare të NATO-s ato që mund të kontribuonin.

Në këtë kontekst, Mbretëria e Bashkuar dhe Franca kanë ofruar të udhëheqin një forcë ajrore dhe detare shumëkombëshe për të ruajtur sigurinë e anijeve tregtare në ngushticën e Hormuzit, por vetëm pasi SHBA-ja dhe Irani të kenë arritur një marrëveshje paqeje, ose të ketë një armëpushim të mirëpërcaktuar. Kjo tregon një qasje më të kujdesshme nga ana e aleatëve evropianë, të cilët preferojnë zgjidhje diplomatike para ndërhyrjeve ushtarake. Përveç kësaj, numri i trupave amerikane në Evropë pritet të ulet nga 80,000 pas një rishikimi që pasqyron angazhimet më të gjera të SHBA-së, theksoi Rubio, megjithëse shkurtimi i saktë mbetet i paqartë mes deklaratave kontradiktore nga Shtëpia e Bardhë.

Rubio shpjegoi pas takimit të ministrave të jashtëm se “është e kuptueshme mirë në aleancë që prania e trupave të Shteteve të Bashkuara në Evropë do të rregullohet.” Ai theksoi se SHBA-ja kishte biseduar me anëtarët evropianë të NATO-s për këtë çështje. “Nuk po them se do të jenë të kënaqur me këtë, por sigurisht janë në dijeni, dhe, e dini, ne kemi detyrime në Indo-Paqësor, kemi detyrime në Lindjen e Mesme, kemi detyrime në hemisferën perëndimore,” shtoi ai, duke justifikuar nevojën për rialokim të burimeve ushtarake. Këto ndryshime vijnë pas një serie vendimesh të paqarta dhe të shpejta nga administrata Trump.

Në fillim të muajit, SHBA-ja njoftoi se do të tërhiqte 5,000 trupa nga Gjermania, si reagim i Trumpit ndaj komenteve të kancelarit Friedrich Merz, i cili kishte thënë se Irani po poshtëronte SHBA-në në bisedimet e paqes. Javën e kaluar, Pentagoni shtoi se do të ndalonte rotacionin e 4,000 trupave të tjera në Poloni, vetëm që Trump të anulonte këtë vendim të enjten mbrëma në mediat sociale, në një njoftim të nxituar që duket se e kapi Pentagonin në befasi. Trump postoi: “Bazuar në zgjedhjen e suksesshme të Presidentit aktual të Polonisë, Karol Nawrocki, të cilin isha krenar ta mbështesja, dhe marrëdhënien tonë me të, jam i kënaqur të njoftoj se Shtetet e Bashkuara do të dërgojnë 5,000 trupa shtesë në Poloni.”

Këto ndryshime të politikave të Shtëpisë së Bardhë, shpesh të paparashikueshme, kanë lënë aleatët e tjerë të NATO-s në vështirësi për të mbajtur hapin. Maria Malmer Stenergard, ministrja e jashtme e Suedisë, pranoi se situata ishte “me të vërtetë konfuze dhe jo gjithmonë e lehtë për t’u naviguar.” Sekretari amerikan i Shtetit, pas takimit, tha se ndërsa ai kishte qenë “prej kohësh një avokat i NATO-s,” një nga argumentet që kishte bërë ishte se “bazat amerikane në rajon” i kishin ofruar ushtrisë së vendit “opsione logjistike që nuk do t’i kishim ndryshe.” Ai shtoi se “kur disa nga ato baza ju mohohen gjatë një konflikti në të cilin jemi të përfshirë, atëherë ju pyesni nëse ajo vlerë është ende aty,” një temë që Rubio tha se do të diskutohej në Ankara.

Asnjë anëtar tjetër i NATO-s nuk iu bashkua sulmit 38-ditor ndaj Iranit dhe asnjë nuk ka treguar deri më tani gatishmëri për të hapur me forcë ngushticën e Hormuzit, të mbyllur nga një bllokadë iraniane, megjithëse disa vende ofruan njëfarë ndihme. Spanja refuzoi të lejonte përdorimin e bazave amerikane në vend ose hapësirës së saj ajrore për sulmin ndaj Iranit, ndërsa Franca lejoi vetëm përdorimin e avionëve cisternë dhe avionëve të tjerë mbështetës nga baza ajrore e Istres në jug. Mbretëria e Bashkuar lejoi Forcat Ajrore të SHBA-së të bombardonin lëshuesit e raketave iraniane dhe çdo aset tjetër ushtarak që pengonte ngushticën nga Fairford në Gloucestershire, duke shënuar kufirin më të largët që çdo vend evropian ishte i gatshëm të shkonte në mundësimin e bombardimeve amerikane. Më herët këtë vit, Trump kërkoi gjithashtu Groenlandën nga Danimarka, një tjetër anëtare e NATO-s, megjithëse ai e hoqi propozimin pas lobimit ndërkombëtar dhe një marrëveshjeje për të krijuar një mision patrullimi ajror arktik për të penguar çdo aktivitet ushtarak rus.

Marrë nga The Guardian