Situata që po zhvillohet në Partinë Demokratike nuk është thjesht një proces formal zgjedhor, por një tregues i qartë i mënyrës sesi po administrohet pushteti brenda saj.
Në thelb, gara për kreun e PD-së po shkon drejt një rezultati të paracaktuar: Sali Berisha përballë një kandidateje pa peshë reale politike. Kjo nuk është një garë klasike politike, por më shumë një procedurë legjitimimi.
Përjashtimi i figurave si Ervin Salianji, Evi Kokalari dhe Alesia Balliu nuk është një episod teknik, por një moment politik me domethënie të fortë. Sidomos rasti i Salianjit, ku kriteri i vendosur 24 orë para afatit – ndalimi i kandidimit për persona me dënim të formës së prerë – ngre pikëpyetje për kohën dhe qëllimin e vendimit. Në politikë, kur rregullat ndryshohen në minutën e fundit, perceptimi publik është se ato nuk janë neutrale.
Termi “vetëpërjashtim” për Salianjin është edhe më domethënës. Ai nuk është thjesht një argument juridik, por një mesazh politik: kush del kundër lidershipit, del jashtë loje. Kjo e zhvendos debatin nga standardet drejt disiplinës së brendshme.
Ndërkohë, refuzimi i kandidaturave të Kokalarit dhe Balliut me argumentin e mungesës së anëtarësisë tregon një tjetër dimension: PD po mbyllet si sistem. Nuk po kërkon të zgjerohet, por të kontrollohet. Formalisht do të gjejnë një kandidat por nuk perfaqëson asgjë. Ndaj formalitet dhe shembull negativ ku tregon se PS dhe PD nuk rinovohen.
Thelbi i kësaj gare është ky:
PD nuk po zgjedh mes alternativash, por po konfirmon një lidership.
Kjo sjell disa pasoja të drejtpërdrejta:
Dobësim i pluralizmit të brendshëm: mungesa e rivalëve realë e kthen partinë në strukturë monolitike.
Rritje e pakënaqësisë së brendshme: përjashtimet krijojnë energji opozitare brenda vetë opozitës.
Mesazh negativ për elektoratin gri: një parti që nuk konkurron brenda vetes, e ka të vështirë të bindë jashtë saj.
Në fund, kjo nuk është thjesht një garë për kryetar.
Është një provë nëse Partia Demokratike është ende një parti me mekanizma demokratikë, apo një strukturë që funksionon mbi kontrollin e një lideri të vetëm