Mungesa kritike e naftës: Azia në ‘fundin e rezervave’, Evropa dhe SHBA drejt krizës, thotë eksperti i Carlyle

Tregjet e naftës po i afrohen niveleve minimale të funksionimit në Azi, me Evropën që pritet të jetë e radhës dhe SHBA-në që potencialisht mund të përballet me mungesa deri në korrik. Këtë paralajmërim e bëri të hënën Jeff Currie, shefi i strategjisë së rrugëve të energjisë në Carlyle, duke theksuar goditjen globale të energjisë për shkak të luftës në Iran.

Shifrat globale të inventarit mund të jenë mashtruese, paralajmëroi Currie, pasi një pjesë e madhe e naftës së depozituar nuk mund të përdoret menjëherë. Kjo naftë është e nevojshme për të mbajtur tubacionet dhe sistemet e depozitimit në funksionim të sigurt, duke lënë vetëm një pjesë më të vogël për tregun. Azia tashmë është afër këtyre ‘niveleve minimale operative’, tha Currie për CNBC në Singapor.

Tregjet globale të naftës kanë qenë nën presion që nga shpërthimi i luftës në Iran në fillim të këtij viti, pas ndërprerjeve të transportit përmes Ngushticës së Hormuzit që kufizuan ndjeshëm eksportet e energjisë nga Lindja e Mesme. ‘Kemi parë çmime shpërthyese për produktet. Karburanti i avionëve ka rënë, por nafta dizel tani është ngritur mbi karburantin e avionëve. Problemi këtu në Singapor vazhdon, thjesht u zhvendos nga karburanti i avionëve te dizeli,’ tha Currie.

Evropa mund të shohë presione të ngjashme brenda javësh, pasi lehtësimi aktual nga flukset e naftës amerikane mund të jetë i përkohshëm, dhe me fillimin e sezonit të verës. ‘Azi, ju jeni aty. Evropë, jepini rreth një muaj tjetër, dhe prisni që korriku të jetë një problem në SHBA,’ tha Currie. Ai theksoi se inventarët nga Rezerva Strategjike e Naftës (SPR) e SHBA-së po eksportohen në Evropë, duke krijuar një ndjenjë të rreme sigurie, por kjo nuk mund të vazhdojë.

Komentet e tij vijnë pas paralajmërimeve të Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë (IEA) se tregu global i naftës mund të përballet me një shtrëngim kritik të furnizimit gjatë verës, veçanërisht nëse eksportet e Lindjes së Mesme nuk rimëkëmben dhe inventarët bien. ‘Ne mund të hyjmë në zonën e kuqe në korrik ose gusht nëse nuk shohim përmirësime,’ paralajmëroi shefi i IEA, Fatih Birol. Currie hodhi poshtë propozimet si pezullimi i taksës së benzinës në SHBA si të pamjaftueshme. ‘Mënyra e vetme për të zgjidhur këtë problem është rritja e disponueshmërisë së molekulave,’ tha ai, duke iu referuar furnizimit fizik. Ndërsa lëshimet nga SPR e SHBA-së kanë ofruar lehtësim, Currie tha se çmimet e tregut sugjerojnë se mungesat mbeten akute.

Rihapja e Ngushticës së Hormuzit mbetet zgjidhja e vetme afatgjatë, megjithëse do të kërkonte kohë për normalizim, tha Currie, duke shtuar se inventarët globalë në rënie po forcojnë ndikimin e Iranit në negociata. Presidenti amerikan Donald Trump të dielën i kërkoi ekipit të tij të mos nxitonte një marrëveshje me Iranin për t’i dhënë fund luftës dhe për të rihapur Ngushticën. ‘Çdo ditë që kalon, ndikimi negociues i Iranit rritet. Pse? Sepse inventarët e naftës vazhdojnë të bien,’ tha ai. ‘Pozicioni i tyre negociues në këtë pikë nuk ka qenë kurrë më i fortë në 47 vitet e fundit’.

Marrë nga CNBC