Trump kërkon sërish Groenlandën, kërcënon me tërheqje trupash nga Evropa në samitin e NATO-s

Donald Trump ka ringjallur kërkesën e tij që Shtetet e Bashkuara të Amerikës të blejnë Groenlandën, duke kërcënuar se do të tërhiqte të gjitha forcat e armatosura amerikane nga Evropa, pas kundërshtimeve të përsëritura nga kontinenti. Gjatë mbërritjes së tij në samitin e NATO-s në Ankara të martën, presidenti amerikan sugjeroi gjithashtu se angazhimi i tij për të mbrojtur Evropën ishte zbutur nga vendimet politike të liderëve evropianë lidhur me çështjet e imigracionit dhe energjisë. Kjo deklaratë vjen në një kohë kur aleatët evropianë dhe liderë si Keir Starmer, ishin të vendosur të shmangnin një tjetër përplasje publike me Trumpin mbi shpenzimet e mbrojtjes, pas një viti të vështirë për NATO-n, ku lufta në Iran kishte ekspozuar sërish çarje brenda aleancës.

Mbretëria e Bashkuar tashmë kishte kundërshtuar kritikat nga SHBA-ja se disa aleatë po “mbeteshin prapa” në financimin e mbrojtjes. Trump pritej të qortonte vende, përfshirë Mbretërinë e Bashkuar, për mosarritjen e progresit të mjaftueshëm drejt objektivit të shpenzimit të 3.5% të PBB-së deri në vitin 2035. Ndërsa mbërriti në Turqi, ai sugjeroi se vendimi i Starmerit për të mos u përfshirë në luftën kundër Iranit kishte kontribuar në rënien e tij politike, ndonëse qëndrimi i kryeministrit në fakt kishte qenë popullor te publiku britanik. Trump shprehu zhgënjimin e tij me NATO-n, duke deklaruar: “Isha shumë i zhgënjyer me NATO-n. Nuk u trajtuam mirë sepse bëmë diçka në Iran. Ne nuk kemi nevojë për ndihmën e askujt, por para se të pyesja, ata thanë se nuk do të ishin atje.”

Duke iu referuar Mbretërisë së Bashkuar, ai shtoi: “Në rastin e Mbretërisë së Bashkuar, kryeministri, mendoj se ai nuk është më atje, ndoshta për shkak të kësaj, ishte një gjë shumë e papëlqyer që bëri. Ai tha: ‘Jo, ne do të ndihmojmë pasi të mbarojë lufta.’ Unë thashë: ‘Ne nuk kemi nevojë për atë lloj ndihme.'” Duke ringjallur një debat të mëparshëm, Trump sugjeroi gjithashtu se mosmarrëveshja rreth pronësisë së Groenlandës – e cila është pjesë e Danimarkës, një anëtare tjetër e NATO-s – kishte “dëmtuar” marrëdhënien e tij me aleancën ushtarake. Ai argumentoi se “Danimarka nuk shpenzon para për të ndihmuar vërtet Groenlandën, por është një pjesë e rëndësishme për SHBA-në, dhe është e rrethuar nga anije kineze dhe ruse… [Ajo] duhet të kontrollohet nga SHBA-ja, jo nga Danimarka.”

Trump theksoi se kur Danimarka nuk pranoi kërkesën e tij, pavarësisht “të gjitha parave që ne shpenzojmë për t’i ndihmuar ata me Rusinë,” kjo e kishte acaruar situatën. Ai vazhdoi me kërcënimin e tij, duke thënë: “Ne nuk kemi pse të shpenzojmë asnjë para; ne mund të largojmë të gjithë ushtarët tanë nga Evropa sepse, siç ndoshta e keni vënë re, Evropa është një vend shumë i ndryshëm nga ç’ishte 20 vjet më parë… Ata bëjnë mirë të jenë të kujdesshëm me imigracionin dhe energjinë. Nëse nuk janë të kujdesshëm me këto dy gjëra, nuk do të keni më një Evropë.”

Në përgjigje të këtyre deklaratave, Rachel Reeves, Kancelarja e Mbretërisë së Bashkuar, u tha gazetarëve: “E ardhmja e Groenlandës i takon popullit të Groenlandës dhe Danimarkës, dhe jo presidentit të SHBA-së. Kam qenë shumë e qartë për këtë që kur u sugjerua për herë të parë.” Trump gjithashtu përsëriti kritikat e tij se aleatët e NATO-s nuk shpenzojnë mjaftueshëm për mbrojtjen dhe janë tepër të varur nga SHBA-ja – një argument të cilin anëtarët evropianë po përpiqen ta adresojnë drejtpërdrejt duke njoftuar bashkëpunime mbrojtëse me vlerë miliarda paund. Ai pyeti: “Pse po shpenzojmë qindra miliarda dollarë dhe ata nuk janë atje për ne? Ne kemi qenë gjithmonë atje për ta,” megjithëse klauzola e mbrojtjes së ndërsjellë e NATO-s është aktivizuar vetëm pas sulmeve të 11 shtatorit në Nju Jork, ku aleatët iu bashkuan trupave amerikane në Afganistan.

Marrë nga The Guardian