Sot në ditëlindjn e Timo Fllokos, apogjeut të shpirtit skenik, atij që shndërroi artin në altar

Nga Albert Vataj
Teatri dhe kinemaja, poezia dhe akademia nuk janë thjesht hapësirat ku Timo Flloko provoi përmasën e vet, ato janë strukturat themelore mbi të cilat ai ngriti një arkitekturë të qëndrueshme vlerash, një panteon ku arti nuk është vetëm shfaqje, por akt besimi. Në to ai nuk depozitoi vetëm talentin, por një shpirt të përkushtuar ndaj sublimitetit, një energji që nuk u shter në interpretim, por u kthye në substancë krijuese.
Ai mbetet një identitet i pazëvendësueshëm i skenës sonë, një nyje ku tradita dhe individualiteti ndërthuren. I përket asaj plejade që e shndërroi skenën në altar dhe artin në vetëdije të lartë, në një akt që jo vetëm argëton, por ndërton, edukon dhe emancipoi. Dhe në këtë hierarki të ngritjes, Flloko nuk qëndron si një emër mes të tjerëve, por si një pikë kulmore, aty ku përkushtimi dhe talenti arrijnë kufijtë e tyre të fundit dhe i tejkalojnë.

Është e pamundur ta mendosh jashtë apogjeut, ai është gjithnjë atje, në atë lartësi ku nuk matet më fama, por intensiteti i përjetimit dhe fuqia e komunikimit. Sepse ai nuk ndërtoi një figurë të vetme, ai u shpërnda në një shumësi identitetesh, në një galeri qeniesh që jetuan përmes tij dhe mbetën te ne si përvojë.
Si aktor, si pedagog, si poet, Timo Flloko përfaqëson një nga figurat më të plota të kulturës shqiptare. Ai nuk është thjesht një pjesë e historisë së teatrit dhe kinemasë, ai është një nga format përmes të cilave kjo histori merr kuptim. Rolet e tij nuk janë vetëm realizime artistike; ato janë njësi përfaqësimi, shenja që përcaktojnë standardin e vlerës.
Në të vërtetë, arti nuk i dha atij aq sa ai i dha artit. Ai e transformoi emocionin në energji, ndjesinë në një fushë magnetike që vazhdon të tërheqë dhe të përfshijë. Prania e tij nuk mbeti në skenë, ajo u bë rrjedhë në përjetimin tonë, një afri e pazëvendësueshme që mishërohej në çdo rol, në çdo rimishërim.

Ai ishte ndër të rrallët që i dhanë zë dhe frymë çasteve që përndryshe do të mbeteshin të pashprehura. Me timbër, me nerv, me puls, ai i bëri ato të jetueshme. Dhe çdo dalje e tij në skenë ishte një çlirim: një moment kur publiku nuk ishte më spektator, por bashkëjetues i një lirie të përbashkët shpirtërore.
Timo Flloko mbetet një model që tejkalon kohën. Ai nuk i përket vetëm brezit që e përjetoi, por edhe atyre që do ta zbulojnë. Sepse ai dëshmoi, me një përkushtim të rrallë, deri ku mund të ngjitet shpirti kur udhëhiqet nga talenti dhe si mund të shndërrohet arti në një akt pastrimi, në një solemnitet përjetimi.
I pajisur me një prani imponuese dhe një autoritet të natyrshëm skenik, ai krijoi personazhe që nuk mbetën role, por u kthyen në etapa të një ngjitjeje të pandërprerë drejt kulmit. Galeria e tij është e pasur, ndoshta jo për nga numri krahasuar me ikonat e tjera, por e pakrahasueshme në peshë dhe ndikim.

Vitet për të nuk janë kohë, janë dëshmi. Janë tregues i një ambicieje që nuk është shuar, por vazhdon të kërkojë, të japë, të ngjitet. Sepse për të, arti nuk ishte një profesion, ishte një gjendje qeniesh.
Dhe në përpjekjen për ta përfshirë këtë rrugëtim në fjalë, mbetet gjithnjë një ndjenjë e paplotësisë, sepse ajo që ai përfaqëson nuk mund të mbyllet në një rrëfim. Ajo mund vetëm të afrohet, të preket, të përjetohet. Dhe pikërisht aty, në këtë pamundësi për ta përkufizuar plotësisht, qëndron madhështia e tij.