Albin Kurti a do të dalë më i fortë apo do të humbë pushtetin në zgjedhjet e parakohshme?

Dështimi për të zgjedhur Presidentin dhe kalimi automatik në zgjedhje të parakohshme nuk është thjesht një episod procedural në jetën politike të Kosovës. Është një moment që ekspozon tensionet e sistemit, por mbi të gjitha teston figurën qendrore të pushtetit: Albin Kurti.

Në planin e parë, narrativa është e thjeshtë dhe e fortë: opozita dhe një pjesë e analistëve e akuzojnë Kurtin se po e çon vendin në një cikël zgjedhjesh të pafundme, duke e lodhur elektoratin dhe duke dështuar të ndërtojë institucione të qëndrueshme kushtetuese. Në këtë optikë, kriza nuk është produkt i sistemit, por i stilit të tij politik – një stil që perceptohet si i fortë, përjashtues dhe i përqendruar në kontroll.

Por politika nuk funksionon vetëm mbi akuza. Funksionon mbi perceptime.

Dhe këtu nis loja e vërtetë.

Albin Kurti ka një aftësi që e ka përdorur edhe më parë: të kthejë krizën në betejë politike me kuptim moral. Ai mund ta paraqesë situatën si një përplasje mes vullnetit të votuesit dhe një sistemi që kërkon konsensus të detyruar. Në këtë lexim, ai nuk është shkaktari i krizës, por produkt i saj – një lider që kërkon legjitimitet përmes votës, jo marrëveshjeve të mbyllura.

Kjo është arsyeja pse zgjedhjet e parakohshme nuk janë automatikisht disavantazh për të.

Në fakt, ato mund të shndërrohen në një referendum politik për figurën e tij.

Megjithatë, ka disa faktorë që do të përcaktojnë drejtimin e këtij procesi.

Së pari, lodhja e elektoratit. Është e vërtetë që zgjedhjet e shpeshta krijojnë pakënaqësi. Por historia politike në rajon tregon se lodhja nuk përkthehet domosdoshmërisht në ndëshkim. Shpesh, në mungesë alternative të fortë, votuesi zgjedh stabilitetin që njeh, edhe nëse është kritik ndaj tij.

Së dyti, perceptimi i përgjegjësisë. Kjo është pika kyçe. Nëse qytetarët e Kosovës arrijnë në përfundimin se Albin Kurti është përgjegjësi kryesor për dështimin e zgjedhjes së Presidentit, atëherë pozita e tij do të dobësohet. Por nëse përgjegjësia shpërndahet tek opozita dhe mekanizmat kushtetues që kërkojnë konsensus, atëherë ai mund të dalë i përforcuar.

Së treti, mungesa e një alternative bindëse. Kjo mbetet dobësia më e madhe e opozitës. Kritikët mund të jenë të shumtë, por nëse nuk ofrojnë një projekt të qartë qeverisës, votuesi mund të preferojë vazhdimësinë mbi pasigurinë.

Së katërti, vetë profili i Kurtit. Ai nuk është një lider konsensual. Ai është një lider polarizues, që krijon ndarje të forta, por edhe mobilizim të madh. Në zgjedhje të tilla, mobilizimi shpesh peshon më shumë se neutraliteti.

Prandaj, pyetja nëse kjo krizë do ta dëmtojë Kurtin nuk ka një përgjigje të thjeshtë.

Po, ekziston rreziku që ai të perceptohet si njeriu që nuk arrin të ndërtojë institucione dhe që kërkon të dominojë skenën politike. Dhe ky perceptim, nëse konsolidohet, mund të sjellë kosto reale elektorale.

Por njëkohësisht, ekziston edhe mundësia që ai ta përdorë këtë situatë për të kërkuar një mandat të ri, më të fortë, duke e paraqitur veten si alternativën e vetme përballë një sistemi të fragmentuar dhe një opozite të paorganizuar.

Në fund, këto zgjedhje nuk do të vendosen vetëm nga faktet, por nga interpretimi i tyre.

A është Albin Kurti problemi që krijon krizë, apo lideri që përballet me një sistem që nuk funksionon?

Përgjigjja e kësaj pyetjeje do të përcaktojë jo vetëm rezultatin e zgjedhjeve, por edhe drejtimin e ardhshëm politik të Kosovës.