Pse votohet të martën në USA?

Në Korrik të 1776-tës u bashkuan delegatët e 13 kolonive britanike, ku u shpall zyrtarisht pavarësia nga Britania e Madhe dhe themeluan Shtetet e Bashkuara të Amerikës. Kongresi politik kontinental u zhvillua në Philadelphia sepse ishte qyteti më i rëndësishëm i bregut lindor. Anëtarët hartuan kushtetutën dhe të drejtën e votës. Zgjedhjet presedenciale u testuan për herë të parë në vitin 1788. Europianet mendojnë se një nder vëndimet e gabuara ishte dita e zgjedhjeve.
Po pse në USA votohet të martën?
Amerikanet që në vitin 1845 (konvesionalisht) i qëndrojnë besnik një ditë-votimi “uniform“. Arritja e marrëveshjes gjithëpërfshirës për muajin ishte e lehtë. Fermeret amerikan tashmë i kishin bashkuar prodhimet e vjeshtës dhe nëntori akoma nuk kishte bore dhe ngrica, ku ç’do njëri mund të ulltonte pa pengesa për të votuar. Mbas muajit edhe data nuk ishte e veshtirë për tu vëndosur pasi u la për në fillim të nëntorit. Me e komplikuar ishte zgjedhja e ditës. E diela kurrsesi pasi amerikanet e krishtër e kishin ditën e Zotit, pra pushim. Të shtundën jo se jo, sepse tradicionel në gjithë USA ishte ditë tregtimi. Të premtën njerzit përgatiteshin për pazaret e të shtunës. Qytetaret amerikan të enjëtën nuk ja lejonin vetes pasi votohej në Britani. Kështu që e hëna u pa si mundesi ulltimi për të arritur të martën në votime dhe e merkura dita e kthimit nga votimi. Por e martja e parë e nëntorit mund të binte edhe me 1 nëntor që është dita e të shumve…
Për të shmangur 1 nëntorin, festen e krishtër, përfundimisht u saktësua: votohet të martën mbas të hënës së parë të nëntorit.
Novi Rosaj