Shpërthimi i Ebolës në Afrikë, OBSH: “Emergjencë ndërkombëtare”

Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH) ka shpallur shpërthimin e Ebolës në Republikën Demokratike të Kongos (RDK) dhe Ugandë si një “emergjencë të shëndetit publik me shqetësim ndërkombëtar”. Ky vendim, i marrë të dielën, vjen pas raportimit të mbi 80 vdekjeve dhe 246 rasteve të dyshuara të lidhura me virusin Bundibugyo. Drejtori i Përgjithshëm i OBSH-së, Dr. Tedros Adhanom Ghebreyesus, e bëri publik vendimin përpara se të mblidhte një komitet formal emergjence brenda organizatës, një veprim që ekspertët e shpjeguan si pasqyrim të gravitetit të situatës.

Virusi Bundibugyo është një nga tre llojet që mund të shkaktojnë sëmundjen e virusit Ebola dhe është më pak i zakonshmi. Për këtë lloj specifik, aktualisht nuk ka vaksina apo trajtime të miratuara, si dhe nuk ekzistojnë teste specifike diagnostikuese. Ebola është një sëmundje shumë ngjitëse, e cila përhapet nëpërmjet lëngjeve trupore si gjaku dhe të vjellat. Ajo ka një shkallë të lartë fataliteti, veçanërisht në mjedise me burime të pakta, të cilat nuk janë në gjendje të ofrojnë kujdesin mbështetës që zakonisht është i disponueshëm në njësitë e kujdesit intensiv të vendeve me të ardhura të larta.

Qendrat Afrikane për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve (Africa CDC) e njoftuan publikisht shpërthimin të premten, megjithëse theksuan se nuk ishte ende e qartë se kur kishte filluar saktësisht. Deri më tani, janë raportuar 80 vdekje të dyshuara, tetë raste të konfirmuara në laborator dhe 246 raste të dyshuara në provincën Ituri të RDK-së, e cila ndodhet në lindje të vendit, duke kufizuar me Ugandën dhe Sudanin e Jugut, dhe rreth pesë ditë udhëtim nga kryeqyteti.

Dy raste, përfshirë një vdekje, janë raportuar gjithashtu në kryeqytetin e Ugandës, Kampala, me sa duket tek persona që kishin udhëtuar nga RDK-ja. Një rast tjetër është konfirmuar në kryeqytetin e RDK-së, Kinshasa. OBSH theksoi se ekzistonin “pasiguri të konsiderueshme në lidhje me numrin e vërtetë të personave të infektuar dhe shtrirjen gjeografike të lidhur me këtë ngjarje në kohën e tanishme”. Megjithatë, organizata paralajmëroi se shenjat “të gjitha tregojnë drejt një shpërthimi potencialisht shumë më të madh se sa po zbulohet dhe raportohet aktualisht, me rrezik të konsiderueshëm lokal dhe rajonal të përhapjes”.

OBSH theksoi se, ndryshe nga lloji Zaire i Ebolës, i cili ka shkaktuar shpërthime të shumta në RDK, “aktualisht nuk ka terapi apo vaksina të miratuara specifike për virusin Bundibugyo. Si i tillë, kjo ngjarje konsiderohet e jashtëzakonshme”. Rajoni i Iturit po përballet me konflikte të vazhdueshme, me shumë njerëz që lëvizin dhe jetojnë në hapësira të ngushta në zona urbane ose periferike, faktorë që mund të rrisin ndjeshëm mundësinë e përhapjes së virusit.

Një rast tjetër i Ebolës u konfirmua të dielën në qytetin Goma, në një pjesë tjetër të RDK-së, e cila gjithashtu është prekur nga konflikti dhe është nën kontrollin e milicisë M23 të mbështetur nga Ruanda. Profesor Jean-Jacques Muyembe, drejtor i Institutit Kombëtar Kongolez për Kërkime Biomjekësore (INRB), i tha AFP-së se rasti pozitiv në Goma përfshin gruan e një burri që vdiq nga Ebola në Bunia, e cila udhëtoi për në Goma pas vdekjes së bashkëshortit të saj ndërsa ishte tashmë e infektuar. Gazetarët e Associated Press në Bunia, kryeqyteti i Iturit, intervistuan vendasit të cilët shprehën frikën e tyre dhe raportuan një numër jashtëzakonisht të lartë varrimesh. Jean Marc Asimwe, një banor i Bunias, tha: “Çdo ditë, njerëzit po vdesin… dhe kjo ka vazhduar për rreth një javë. Brenda një dite, ne varrosim dy, tre apo edhe më shumë njerëz. Në këtë pikë, ne nuk e dimë vërtet se çfarë lloj sëmundjeje është.”

OBSH sqaroi se shpërthimi nuk i plotësonte kriteret e një emergjence pandemike, por deklarata e një emergjence të shëndetit publik me shqetësim ndërkombëtar është krijuar për të galvanizuar mbështetjen dhe burimet për rajonin e prekur. Në një konferencë shtypi të shtunën, Dr. Jean Kaseya, drejtor i përgjithshëm i Africa CDC, tha se zyrtarët ende nuk kishin identifikuar origjinën e shpërthimit dhe se zbulimi i ngadaltë kishte vonuar reagimin dhe i kishte dhënë kohë virusit të përhapet. Një njoftim nga zyrtarët e RDK-së tha se rasti i parë që ata kishin dijeni ishte ai i një infermiereje më 24 prill. Kaseya theksoi rëndësinë e masave bazë të kontrollit të infeksionit, si dorezat dhe larja e duarve, megjithëse zyrtarët thanë se shumë objekte shëndetësore informale në rajonet e prekura mund të kenë furnizime të kufizuara të këtyre pajisjeve.

Ai shtoi se zyrtarët ishin në bisedime me kompani që kishin teste, vaksina dhe trajtime potenciale në një fazë të hershme zhvillimi, për të parë nëse ndonjë prej tyre mund të përdorej ose provohej në mënyrë të sigurt gjatë shpërthimit. Helen Clark, ish-kryeministre e Zelandës së Re dhe bashkëkryetare e Panelit të Pavarur për Gatishmërinë dhe Reagimin ndaj Pandemive, vlerësoi drejtorin e përgjithshëm për veprimin me urgjencë në shpalljen e kësaj emergjence. Ajo theksoi se vendimi i tij për të vepruar përpara mbledhjes së një Komiteti Formal të Emergjencës pasqyron gravitetin e situatës dhe nevojën për mobilizim të menjëhershëm global. Clark shtoi se bota duhet të përgjigjet me shpejtësinë dhe solidaritetin që kërkon kjo emergjencë – me burime, ekspertizë, koordinim ndërkufitar dhe, në mënyrë kritike, kapacitet diagnostikues për këtë lloj virusi, të vendosur aty ku është më e nevojshme.

Marrë nga The Guardian