Protesta është e drejtë, antisemitizmi është i papranueshëm

Nga David Isaac

Shqipëria është një vend që ka njohur sakrificat, vuajtjet dhe luftën për liri. Historia jonë kombëtare është ndërtuar mbi guximin e njerëzve që ngritën zërin kundër padrejtësive dhe mbrojtën dinjitetin njerëzor edhe në momentet më të vështira.

Pikërisht për këtë arsye, e drejta për të protestuar është një nga shtyllat themelore të demokracisë sonë dhe duhet të mbrohet gjithmonë.

Çdo qytetar ka të drejtë të dalë në shesh, të kërkojë llogari nga qeveria, të kundërshtojë vendime politike, të kritikojë institucionet dhe të kërkojë ndryshime. Protesta nuk është kërcënim për demokracinë; ajo është një nga shprehjet më të pastra të saj.

Një shoqëri ku njerëzit nuk mund të protestojnë është një shoqëri e frikësuar. Një shoqëri ku njerëzit protestojnë lirshëm është një shoqëri që ende beson te liria.

Prandaj, si qytetar i këtij vendi dhe si përfaqësues i Komunitetit Hebraik në Shqipëri, unë mbroj pa asnjë hezitim të drejtën e çdo shqiptari për të protestuar. Nuk ka rëndësi nëse jam dakord apo jo me kërkesat e tyre. Demokracia nuk ekziston vetëm për ata me të cilët biem dakord; ajo ekziston sidomos për ata me të cilët nuk biem dakord.

Por ekziston një vijë e kuqe që nuk duhet kaluar. Kjo vijë është urrejtja.

Në protestat e fundit në Tiranë janë raportuar dhe fotografuar simbole dhe mesazhe që nuk kishin asnjë lidhje me kërkesat sociale apo politike të protestuesve. Mes tyre, sipas raportimeve publike, u shfaq edhe një pankartë me figurën e Adolf Hitlerit, njeriut përgjegjës për krimin më të madh kundër njerëzimit në historinë moderne.

Nën atë figurë u vendosën mesazhe fyese dhe denigruese ndaj izraelitëve dhe hebrenjve.

Kjo nuk është protestë. Kjo nuk është liri shprehjeje. Kjo nuk është aktivizëm qytetar. Kjo është një formë e pastër e gjuhës së urrejtjes.

Askush nuk mund të pretendojë se po lufton për drejtësi duke përdorur simbolet e një regjimi që vrau gjashtë milionë hebrenj, qindra mijëra romë, kundërshtarë politikë, persona me aftësi të kufizuara dhe miliona njerëz të tjerë të pafajshëm.

Nuk mund të kërkosh liri duke glorifikuar një ideologji që kishte për qëllim shfarosjen e popujve të tërë.

Adolf Hitleri nuk është simbol proteste. Ai është simbol i gjenocidit. Ai është simbol i urrejtjes. Ai është simbol i barbarisë.

Çdo shfaqje e figurës së tij në hapësirën publike duhet të shqetësojë çdo demokrat, pavarësisht bindjeve politike.

Nëse dikush dëshiron të kritikojë qeverinë e Izraelit, ka të drejtë ta bëjë. Nëse dikush nuk pajtohet me politikat e ndjekura nga ndonjë shtet, ai ka të drejtën ta shprehë mendimin e tij. Debati politik është pjesë normale e çdo demokracie.

Por të sulmosh hebrenjtë si popull, të përdorësh stereotipe antisemite apo të glorifikosh figurat naziste nuk është kritikë politike. Është urrejtje etnike dhe fetare.

Ne nuk duhet të lejojmë që zemërimi politik të shndërrohet në urrejtje ndaj komuniteteve të tëra.

Historia e Shqipërisë na jep një mësim të jashtëzakonshëm në këtë drejtim. Kur Europa po digjej nga flakët e nazizmit dhe miliona hebrenj po ndiqeshin e po vriteshin vetëm për shkak të identitetit të tyre, shqiptarët bënë të kundërtën.

Ata hapën dyert e shtëpive të tyre. Ata ndanë bukën e tyre. Ata rrezikuan jetën e tyre për të shpëtuar njerëz që nuk i kishin takuar kurrë më parë.

Shqipëria mbetet një nga vendet e pakta në Europë ku, pas Luftës së Dytë Botërore, numri i hebrenjve ishte më i madh sesa para luftës.

Kjo është një histori që na bën krenarë të gjithëve. Kjo është trashëgimia e Besës. Kjo është trashëgimia e mikpritjes shqiptare. Kjo është trashëgimia e respektit për jetën njerëzore.

Prandaj, kur shohim sot simbole naziste apo mesazhe antisemitike në rrugët e Tiranës, nuk duhet të heshtim. Jo sepse preket vetëm komuniteti hebraik. Duhet të flasim sepse preken vlerat më të mira të Shqipërisë.

Antisemitizmi nuk është problem vetëm i hebrenjve, ashtu si racizmi nuk është problem vetëm i viktimave të racizmit. Ashtu si islamofobia nuk është problem vetëm i myslimanëve. Ashtu si diskriminimi nuk është problem vetëm i atyre që diskriminohen.

Janë probleme të të gjithë shoqërisë.

Kur urrejtja normalizohet ndaj një grupi, herët a vonë ajo kthehet kundër të gjithëve.

Pikërisht për këtë arsye, ne duhet të jemi të bashkuar në mbrojtje të lirisë dhe po aq të bashkuar në refuzimin e urrejtjes.

Mund të protestojmë. Mund të kundërshtojmë. Mund të debatojmë. Mund të kemi bindje të ndryshme.

Por nuk mund të pranojmë glorifikimin e nazizmit. Nuk mund të pranojmë antisemitizmin. Nuk mund të pranojmë gjuhën e urrejtjes.

Shqipëria që njohim dhe duam është Shqipëria e Besës, e respektit, e tolerancës fetare dhe e solidaritetit njerëzor. Është Shqipëria që shpëtoi hebrenjtë kur Europa i braktisi. Është Shqipëria që ndërtoi një model unik bashkëjetese mes feve dhe komuniteteve të ndryshme.

Le ta mbrojmë këtë trashëgimi.

Le të mbrojmë të drejtën për të protestuar. Por, njëkohësisht, le të jemi të qartë dhe të vendosur se në sheshet tona nuk ka vend për Hitlerin, për nazizmin dhe për asnjë formë antisemitizmi.

Sepse liria pa përgjegjësi shndërrohet në kaos. Dhe protesta pa dinjitet humbet arsyen e saj të ekzistencës.