PARAGUAJ DHE GJERMANIA – Kolonia e Nietzsche-s dhe streha e nazistëve: Një histori e errët që lidhet me Botërorin

Nëse do t’ju ndodhte të vizitonit thellësitë e Paraguajit, mes lumenjve Paranà dhe Paraguaj, mos u mbështetni te spanjishtja: të moshuar të vrazhdë mund t’ju largojnë duke murmuritur fraza në gjermanisht. Pas ndeshjes së gjashtëmbëdhjetë mes Gjermanisë dhe Albirroja-s në Botëror – një rikthim pas 24 vitesh nga fitorja 1-0 e gjermanëve në 2002 – fshihet një histori e diskutueshme. Kjo histori lidh tema të errëta, shpesh të harruara, të lidhura me një të kaluar për të cilën njerëzit nuk duan të flasin. Megjithatë, ajo rikthehet në vëmendje, duke trokitur në dyer të mbetura gjysmë të hapura, falë futbollit.

Për të kuptuar marrëdhënien mes gjermanëve dhe Paraguajit, duhet të përmendim jo Friedrich Nietzsche-n, filozofin, por motrën e tij, Elisabeth. Ajo, së bashku me bashkëshortin Bernhard Förster, kaloi Oqeanin në gusht 1887 për të mbërritur në Paraguaj. Këtu, Förster themeloi “Nueva Germania” (Gjermania e Re), koloninë e parë gjermane në “Zemrën e Amerikës së Jugut”. Edhe pse kanë kaluar më shumë se 150 vjet, ajo ekziston ende, me rreth tre mijë banorë, tabelat e saj në gjermanisht dhe banorët e saj të rezervuar, aspak të hapur për të folur për të kaluarën, siç dëshmohet nga dokumentarë të ndryshëm. Arsyeja është e errët: Bernhard dhe bashkëshortja e tij ishin antisemitë dhe racistë. Të zhgënjyer nga qeveria gjermane, ata synonin krijimin e një “race të pastër ariane”. Për dy vjet, Förster kërkoi vendin ideal për koloninë. Bashkëshortja e tij deklaroi: “Do të rrisim një racë ariane në pyjet e Amerikës së Jugut. Vetëm më të fortët, më të pastërtit, do të bashkohen me ne.” Paraguaji u zgjodh sepse, pas luftës së “Aleancës së Trefishtë” kundër Brazilit, Argjentinës dhe Uruguajit, kishte humbur 50% të territorit dhe 70% të popullsisë, duke i bërë të huajt të mirëpritur. Fatmirësisht, idetë e Förster-it nuk zunë rrënjë. Ai kreu vetëvrasje dy vjet më vonë në San Bernardino.

“Nueva Germania” ekziston ende dhe në vitin 2020 u bë një destinacion për gjermanët anti-vaksina. Një tjetër komunitet, “El Paraiso Verde”, i themeluar nga austriakë në 2017, mirëpret emigrantë evropianë me premtime për një oazë të sigurt larg teknologjive moderne dhe vaksinave. Në Paraguaj ka disa qytete të themeluara nga emigrantë gjermanë, si Hohenau (vendlindja e Gabriel Avalos, sulmuesit të kombëtares), San Bernardino (fillimisht “Nueva Bavaria”), Colonia Independencia, Obligado dhe Bella Vista. Vlerësohet se rreth 300 mijë persona kanë origjinë gjermane dhe gjashtë mijë gjermanë janë rezidentë, të përqendruar kryesisht në rajonin e Chaco-s. Këtu spikat Neuland, “tokë e re”, e cila ka edhe gazetën e saj në gjuhën gjermane.

Qytete të tjera u ngritën në vitet pesëdhjetë nga Alfredo Stroessner, diktator paraguaian nga 1954 deri në 1989. Djali i emigrantëve gjermanë, ai mori pushtetin me grusht shteti dhe u dënua në mungesë në 1997 për krime kundër njerëzimit. Nën regjimin e tij gjetën strehë dhjetëra kriminelë lufte nazistë, përfshirë Joseph Mengele, “engjëllin e vdekjes” të Aushvicit, dhe Eduard Roschmann, “kasapin e Rigës”. Supozohet se Mengele ka jetuar për njëfarë kohe edhe në Nueva Germania. Ndër qytetet më të famshme të ndërtuara nga Stroessner spikasin Ciudad del Este – ku ka lindur Fabian Balbuena, gjithashtu pjesë e kombëtares – Minga Guazú dhe San Pablo, një lagje e Asuncionit, kryeqytetit, e cila më parë quhej “Barrio Presidente Stroessner”. Këtu ka jetuar Miguel Almiron, mesfushori sulmues, babai i të cilit punonte 16 orë në ditë si roje sigurie, ndërsa nëna e tij ishte shitëse. Ai ka fjetur me të deri në moshën 18-vjeçare, pasi në familje ishin nëntë persona dhe kishin vetëm tre dhoma gjumi. Një histori jete e vështirë, dhe ndoshta pikërisht ai do të jetë ai që do të shënojë kundër Gjermanisë.

Marrë nga La Gazzetta dello Sport