Befason Gjergj Luca, bën thirrje për një aleancë SHBA-Rusi, si ajo 85 viteve më parë, tani për paqen globale
Nga Albert Vataj
Një ditë pas kremtimeve të 81-vjetorit të fitores mbi nazizmin dhe shënimit të Ditës së Evropës, sipërmarrësi Gjergj Luca ka zgjedhur të dalë kundër heshtjes, harresës dhe trajtimit periferik që, sipas tij, iu bë një prej ngjarjeve më vendimtare të historisë moderne nga një pjesë e opinionit publik dhe medias. Përmes një video-mesazhi të publikuar në rrjetet sociale, ai ngriti zërin jo vetëm për kujtesën historike, por edhe për nevojën që njerëzimi të rikthehet te fryma e bashkimit përballë kërcënimeve globale.
Në reagimin e tij, Luca e cilëson 9 Majin jo thjesht si një datë ceremoniale, por si ditën kur qytetërimi triumfoi mbi errësirën, kur miliona jetë të sakrifikuara i dhanë Evropës dhe botës të drejtën për të jetuar në liri. Ai shprehu keqardhjen që, sipas tij, po zbehet kujtesa për aleancën historike mes SHBA-së dhe Rusisë, aleancë që në vitet 1941–1945 u bë boshti i rezistencës kundër makinerisë naziste.
“E harruan 9 majin, ditën e fitores mbi fashizmin. E harruan ditën e lirisë dhe luftën titanike që bëri Rusia dhe Amerika. E harruan se miliona rusë dhanë jetën që Evropa të jetonte e lirë qysh nga viti i largët 1945. Dhe ja ku jam sot i vetëm të ulëras në shenjë mirënjohje kundër robërisë dhe kundër mosmirënjohjes: Spasibo, thank you, faleminderit!”, shprehet ai në mesazhin e tij.
Por mesazhi i Lucës nuk mbetet vetëm një rikujtim historik. Ai merr trajtën e një thirrjeje të drejtpërdrejtë morale dhe shpirtërore për kohën që jetojmë. Sipërmarrësi shqiptar shpreh shqetësimin për përplasjen e sotme mes dy fuqive që dikur luftuan krah për krah kundër nazizmit dhe që, sipas tij, dikur “festuan bashkë fitoren e njerëzimit”, ndërsa sot gjenden në kahe të kundërta të historisë dhe politikës botërore.
Në reflektimin e tij, Luca kërkon një “riformatim” të asaj aleance historike, jo domosdoshmërisht si marrëveshje politike apo ushtarake, por si rikthim te logjika e bashkëpunimit për paqen, stabilitetin dhe mbrojtjen e qytetërimit njerëzor. Ai e sheh botën e sotme të lodhur nga luftërat, polarizimi, konfliktet ekonomike dhe krizat morale, ndërsa apelon që fuqitë e mëdha të gjejnë sërish gjuhën e arsyes dhe të përgjegjësisë globale.
Luca rezervoi gjithashtu një përshëndetje të veçantë për kombin amerikan, duke theksuar se pa rolin përcaktues të SHBA-së në aleancën antifashiste, fitorja mbi nazizmin nuk do të kishte qenë e mundur. Sipas tij, ishte pikërisht bashkimi i dy superfuqive të kohës ai që i dha njerëzimit mundësinë të shpëtonte nga një prej regjimeve më monstruoze që ka njohur historia.
Në fund, thirrja e tij tingëllon më shumë si një apel human sesa politik, që bota të mos harrojë sakrificat mbi të cilat u ngrit paqja moderne dhe që njerëzimi të rikthehet te familja, dialogu, bashkëjetesa dhe kujtesa historike. Sepse, sipas mesazhit që përcjell Luca, harresa e historisë është hapi i parë drejt përsëritjes së saj.