Albert Vataj
Kryeministri Edi Rama ka ndarë në rrjetet sociale një përjetim vizual të asaj që ai e ka quajtur “Natyra magjike e Parkut Kombëtar Lurë–Mali i Dejës”, një emër që në vetvete nuk është thjesht një përkufizim gjeografik, por një thirrje estetike drejt një hapësire ku natyra duket sikur ka vendosur të shpalosë versionin e saj më të epërm, më të papërsëritshëm të mahnitjes që na thërret në adhurim.
“Një nga thesaret më të bukura natyrore të Shqipërisë; nga liqenet akullnajore, tek pyjet dhe peizazhet e rralla”, shkruan Rama, duke e shoqëruar këtë pohim me një video që nuk funksionon si dokumentim i zakonshëm, por si një përpjekje për të kapur të pakapshmen, për të fiksuar në dritë dhe lëvizje atë që në thelb i reziston çdo fiksimi.
Sepse ajo që shfaqet në Lurë–Mali i Dejës nuk është thjesht një peizazh; është një strukturë e gjerë ndjesore ku koha duket e pezulluar dhe hapësira merr cilësinë e një gjallese që merr frymë ngadalë, në ritmin e vet. Liqenet akullnajore nuk janë vetëm pasqyra uji, por sy të hapur të tokës, ku qielli bie brenda vetes dhe rifiton një thellësi tjetër, më të qetë, më të lashtë.
Pyjet, të shtrira si një kujtesë e gjelbër që nuk pranon të harrohet, nuk janë vetëm masë drurësh, por arkiva të heshtura të erës, të dritës dhe të stinëve që kalojnë si kapituj pa tituj. Dhe mbi to, mali nuk qëndron si sfond, por si një prani që e mban gjithë këtë simfoni të natyrës në një ekuilibër të brishtë dhe madhështor njëkohësisht.
Në këtë amfiteatër natyror, ku çdo kthesë e dritës krijon një skenografi të re, çdo detaj fiton peshën e një zbulimi: një pasqyrim, një mjegull e lehtë mbi sipërfaqen e ujit, një vijë drite që depërton mes degëve – të gjitha këto nuk janë elemente të rastësishme, por fragmente të një kompozimi që natyra e ka ndërtuar pa zhurmë, me durimin e shekujve.
Dhe pikërisht këtu, fjala e humb përpjekjen për të qenë përkufizim. Ajo mund vetëm të tregojë, të afrohet, të rrotullohet rreth asaj që sheh, por nuk mund ta përmbajë. Sepse kjo perlë e Shqipërisë nuk kërkon të shpjegohet; ajo kërkon të përjetohet, të përthithet, të pranohet si një kujtesë e gjallë e asaj që natyra është ende e aftë të krijojë kur njeriu e shikon pa e prishur.