Është një luftë për kontroll mbi një sasi ari të mbyllur në një nga kasafortat më të mëdha dhe më të sigurta në botë, por ky nuk është një roman piratësh i shekullit të 18-të apo film për grabitje bankash.
Është situata me të cilën përballet qeveria e Venezuelës, ndërsa përpiqet të gjejë rrugën e saj përmes trazirave politike dhe pasojave të tërmeteve të dyfishta shkatërruese të muajit të kaluar .
Karakasi dëshiron që Banka e Anglisë t’i kthejë 31 ton lingota ari që i depozitoi atje në vitin 2008, duke thënë se i duhen paratë për të paguar përpjekjet e rimëkëmbjes pas katastrofës që vrau mijëra njerëz dhe shkaktoi një goditje ekonomike ekuivalente me 6% të PBB-së së vendit, sipas Programit të Zhvillimit të Kombeve të Bashkuara.
Edhe pse nuk është e pazakontë që banka qendrore e Mbretërisë së Bashkuar të mbajë rezervat e arit të vendeve të tjera – me një nga kasafortat më të mëdha në botë, ajo mban rreth 400,000 shufra ari, përfshirë ato të dhjetëra kombeve të tjera – në këtë rast, ka një problem.
Fati i shufrave të arit të Venezuelës, me vlerë deri në 4 miliardë dollarë amerikanë në paratë e sotme – ka qenë i pasigurt për vite me radhë, për shkak të një mosmarrëveshjeje disavjeçare që përfshin qeverinë britanike dhe ish-presidentin e Venezuelës, Nicolas Maduro.
Banka ngriu arin pasi Mbretëria e Bashkuar – së bashku me SHBA-në dhe shumë vende të tjera – refuzuan ta njihnin Maduron si fituesin e zgjedhjeve të diskutueshme presidenciale të Venezuelës në vitin 2018.
Që atëherë, ajo ka qenë subjekt i një beteje të gjatë ligjore, por me Maduron tani në paraburgim në Nju Jork pas kapjes së tij nga forcat amerikane në janar, Karakasi sheh një mundësi për të marrë paratë e veta mbrapsht.
Që nga kapja e Maduros, ish-zëvendësja e tij, Delcy Rodríguez, është emëruar presidente në detyrë dhe ka nisur rivendosjen e marrëdhënieve diplomatike me SHBA-në – duke hapur sektorin e naftës së vendit të saj për investimet amerikane, duke liruar disa të burgosur politikë dhe duke e përshtatur qeverinë e saj me projektet rajonale të Uashingtonit.
Tani ajo shpreson për një shkrirje të ngjashme të marrëdhënieve me Mbretërinë e Bashkuar.
“Ai ar i përket popullit tonë dhe duhet të përdoret për të adresuar pasojat e tmerrshme dhe tragjike të këtij tërmeti të dyfishtë”, tha Rodríguez në televizionin shtetëror këtë muaj. “Venezuela ka burimet për t’u rikuperuar, për t’u ngritur përsëri në këmbë”, shtoi ajo.
Është e vështirë të dihet se çfarë përqindjeje të rezervave totale të arit të Venezuelës përfaqësojnë 31 shufrat. Rreth 20 vjet më parë, vendi dihej se kishte rreth 300 ton ar, por tani kjo shifër mendohet të jetë shumë më e ulët. Këshilli Botëror i Arit e ka vlerësuar së fundmi shifrën në 161 ton.
Rodríguez madje i ka shkruar Mbretit Charles III, duke i kërkuar që ari të lirohet për t’u përdorur në përpjekjet e rindërtimit, megjithëse si monark kushtetues ai nuk përfshihet në mosmarrëveshje politike.
Nëse vetë qeveria e Mbretërisë së Bashkuar do të dëgjojë është ende e paqartë. Në ditët pas rrëzimit të Maduros, Sekretarja e Jashtme e atëhershme e Mbretërisë së Bashkuar, Yvette Cooper, tha se Mbretëria e Bashkuar ende nuk e njihte qeverinë e Venezuelës.
Kur një ligjvënës britanik u pyet konkretisht në lidhje me lirimin e arit, Cooper tha: “Banka e Anglisë duhet të marrë vendime në mënyrë të pavarur, por parimet tona përqendrohen në ruajtjen dhe promovimin e stabilitetit dhe kalimin në demokraci.”
Megjithatë, Cooper është zëvendësuar që atëherë si ministër i jashtëm pas emërimit këtë javë nga Mbretëria e Bashkuar të një kryeministri të ri, Andy Burnham , dhe është shumë herët për të ditur se çfarë qëndrimi do të mbajë pasardhësi i saj – Ed Miliband – për këtë çështje.
Megjithatë, Rodriguez ka marrë disa lajme të mira kur bëhet fjalë për të bindur skeptikët, duke i dhënë fund së fundmi një ngrirjeje shtatëvjeçare në marrëdhëniet me Fondin Monetar Ndërkombëtar. Ky veprim i mundësoi Venezuelës këtë muaj të sigurojë 346 milionë dollarë nga burimet e veta rezervë për të financuar përpjekjet e rindërtimit.
Mbetet për t’u parë nëse ajo mund të ketë një sukses të ngjashëm me Bankën e Anglisë. Në kohën e publikimit, as Banka e Anglisë dhe as Banka Qendrore e Venezuelës nuk i ishin përgjigjur pyetjeve të CNN mbi gjendjen e mosmarrëveshjes për arin.
Të paktën për momentin, duket se gjithçka që shkëlqen… mbetet e mbyllur jashtë shtetit.
Përgatiti: Albert Vataj