Ja cili është Giacomo Casanova, dashnori legjendar, kleriku dhe mashtruesi ikonik i Venecias

Albert Vataj
Sot, Giacomo Casanova njihet më së shumti si një nga dashnorët më të famshëm dhe ikonikë në histori. Por veneciani i famshëm ishte shumë më tepër se aq. Ai ishte një mashtrues gjenial, alkimist, spiun, ushtarak dhe klerik. Gjatë jetës së tij shkroi satira, luftoi në duele të përgjakshme dhe u arratis nga burgjet më të sigurta të kohës.

Rinisa e hershme dhe skandalet familjare
I lindur në Venecia në vitin 1725, Casanova ishte një fëmijë jashtëzakonisht i mprehtë. Aq i zgjuar ishte, saqë arriti të regjistrohej në Universitetin e Padovës në moshën vetëm 12-vjeçare. Pas diplomimit, ai përqafoi me shpejtësi veset që do ta bënin një emër të lakuar në mbarë Evropën: kumarin, joshjen e grave të elitës, sharmin dhe një stil mondan ku flokët e mbledhur e të parfumosur magjepsnin sallonet e oborreve mbretërore.
Në kujtimet e tij, ai pranon se pasionin e vërtetë e zbuloi kur nisi një lidhje paralele me dy motra jetime: njëra 16 dhe tjetra 14 vjeç. Por perversiteti i tij nuk u ndal këtu. Vite më vonë, Casanova përfundoi përsëri në shtrat me njërën prej motrave dhe me vajzën e saj të re… e cila, siç rezultoi, ishte vajza e vetë Casanova-s.

Nga klerik në ushtarak dhe violinist
Në atë kohë, Casanova punonte si klerik kishtar, por kjo karrierë nuk zgjati shumë. Borxhet e mëdha të bixhozit e çuan pas hekurave dhe, pas disa përpjekjeve të dështuara për t’u rikthyer në kishë, iu desh t’ia fillonte nga e para.

Kësaj radhe, ai zgjodhi karrierën ushtarake. Në kujtimet e tij, ai shkruan:
“Bleva një shpatë të gjatë dhe me bastunin tim të pashëm në dorë, një kapelë të zbukuruar me një kokardë të zezë, me flokët e prerë shkurt, mustaqe anash dhe një bisht të gjatë të rremë, u nisa për t’i bërë përshtypje të gjithë qytetit.”
Megjithatë, jeta ushtarake iu duk e mërzitshme dhe, i zhytur sërish në borxhe kumari, ai e braktisi ushtrinë. Në moshën 21-vjeçare, Casanova përfundoi si violinist në Venecia. Fati i buzëqeshi kur shpëtoi jetën e një senatori venecian, i cili, në shenjë mirënjohjeje, e mori nën mbrojtje dhe e bëri pjesë të jetës së lartë.
Por telashet e ndiqnin kudo. I detyruar të ikte nga Venecia, ai u arratis në Parma, ku përjetoi një thyerje të madhe zemre. Më pas nisi një “Grand Tour” (udhëtim kulturor nëpër Evropë), ku joshi dhjetëra gra, u pranua në urdhrin e Frimasonëve, shkroi një dramë teatrale dhe më në fund, në vitin 1753, u kthye në Venecia.

Arratisja e shekullit nga burgu “The Leads” (Plumbat)
Aventurat e tij me gra të martuara, murgesha e virgjëresha, shoqëruar me varësinë nga bixhozi dhe lidhjet me masonerinë, ranë në sy të autoriteteve. Në moshën 30-vjeçare, Casanova u arrestua nga Tribunali i Venecias për “fyerje publike ndërsa fesë së shenjtë”.
Ai u dënua me pesë vjet burgim në burgun famëkeq “The Leads” (Piombi), i cili ndodhej në katin e pestë të Pallatit të Dozhit. I quajtur kështu për shkak të pllakave të plumbit që mbulonin çatinë, ky burg konsiderohej i pakapërcyeshëm. Qelia e tij ishte pothuajse në errësirë të plotë, me një tavan aq të ulët sa ai nuk qëndronte dot as në këmbë.
Pas 13 muajsh izolim, mbrojtësi i tij, konti Bragadin, bindi rojet ta transferonin në një qeli më të mirë. Por Casanova u dëshpërua. Pse? Sepse ishte shumë afër arratisjes! Gjatë shëtitjeve në papafingo, ai kishte gjetur një shufër hekuri dhe një copë mermeri, me të cilën e kishte mprehur shufrën duke e kthyer në daltë. Ai kishte nisur të gërmonte dyshemenë prej druri saktësisht mbi dhomën e Inkuizitorëve, por transferimi i papritur ia prishi planin.

Sidoqoftë, Casanova nisi menjëherë “Planin B”:
1.Komunikimi sekret:Përmes librave.
Një prift i quajtur Balbi jetonte në qelinë saktësisht mbi Casanova-n. Ata shkëmbenin libra përmes rojeve. Casanova filloi t’i shkruante letra sekrete priftit, duke përdorur lëngun e manave si bojë, të cilat i fshihte në shtyllën kurrizore të librave.
2.Fshehja e daltës:Nën pjatën e makaronave.
Casanova i dërgoi daltën e hekurit priftit Balbi. E fshehu atë brenda një Bible të madhe, mbi të cilën rojet vendosën një pjatë gjigante me makarona të nxehta. Rojet nuk dyshuan asgjë.
3.Gërmimi dhe manipulimi i spiunit:Mashtrimi me engjëllin.
Ndërsa Balbi po gërmonte tavanin e Casanova-s nga lart, në qelinë e këtij të fundit futën një spiun. Casanova e gënjeu spiunin duke i thënë se kishte parë në ëndërr një engjëll që do t’i çlironte. Kur zhurmat e gërmimit u dëgjuan, spiuni besoi verbërisht se ai ishte engjëlli.
4.Ngjitja në çati dhe dalja:Rreziku mbi plumb.
Pasi prifti hapi vrimën, të dy u ngjitën në çatinë e pallatit. Duke prerë çarçafët, batanijet dhe dyshekët, ata krijuan një litar. Casanova pothuajse rrëshqiti drejt vdekjes në pllakat e plumbit, por arriti të thyente dritaren e një papafingoje, duke depërtuar brenda korridoreve të pallatit dhe duke dalë lirshëm nga dera kryesore.
Në agim, ata u larguan me një gondolë. Casanova shkroi më vonë: “Zoti më dha atë që më duhej për një arratisje që mund të quhet mrekulli. E pranoj, jam krenar për këtë.”

Jetë e re si “Alkimist” dhe “Chevalier” nëpër Evropë
Arratisja nuk e urtësoi. Ai iku në Paris, ku u vetëshpall alkimist. Ai gënjente aristokratët francezë duke u thënë se ishte 300 vjeç dhe se dinte sekretin e krijimit të diamanteve. Për shkak të talentit të tij për të gënjyer pa iu dridhur qerpiku, një kont francez e punësoi si spiun shtetëror. Casanova fitoi një pasuri të madhe duke shitur bono shtetërore në Amsterdam, por e shpërdoroi të gjithë me gratë dhe luksin.
Në vitin 1760, i mbetur pa asnjë qindarkë, ai shpiku një identitet të ri: “Chevalier de Seingalt”. Nën këtë emër:
• Bindte fisniket e moshuara se mund t’i rinonte përmes riteve okulte (në këmbim të pasurive të tyre).
• Siguroi një audiencë me Mbretin Gjergj III në Angli.
• U takua me Katerinën e Madhe në Rusi për t’i shitur një projekt lotarie kombëtare.
• Luftoi në duel me një kolonel në Varshavë për shkak të një aktoreje italiane.

Vitet e fundit dhe fundi i një epoke
Në vitin 1774, pas 18 vitesh mërgim, Casanova fitoi të drejtën për t’u rikthyer në Venecia. Por natyra e tij nuk ndryshoi; vetëm nëntë vite më vonë, ai shkroi një satirë therëse kundër fisnikërisë veneciane, gjë që solli dëbimin e tij të dytë dhe të përhershëm.
Në perëndim të jetës, ai u detyrua të ngadalësonte ritmin. U punësua si bibliotekar i Kontit Joseph Karl von Waldstein në Bohemi (Çekinë e sotme). Këtë jetë monotone dhe të vetmuar Casanova e urrente aq shumë saqë mendoi edhe vetëvrasjen. Megjithatë, vendosi të jetonte vetëm për të hedhur në letër kujtimet e tij të bujshme në librin “Histoire de ma vie” (Historia e jetës sime).
Republika e Venecias u pushtua nga Napoleon Bonaparti në vitin 1797, duke shënuar fundin e botës që Casanova njihte. Vetë Giacomo Casanova vdiq një vit më pas, më 4 qershor 1798, në moshën 73-vjeçare, duke lënë pas një emër që sot e kësaj dite është sinonim i joshjes dhe aventurës.