Monica Bellucci, një hir i ngjyrshëm gruaje ikonike, në një foto të papërsëritshme bardh e zi

Albert Vataj
Në një pasdite të mëndafshtë milaneze, nën dritën e mjegullt të studios së Fabrizio Ferrit, u fiksua përjetësisht në celuloid një shikim që do të ndryshonte mënyrën se si bukuria do të shihej në dekadat që pasuan. Ishte viti 1992, dhe një vajzë e panjohur me flokë të kuqërremtë që rridhnin mbi supet e alabastrit, Monica Bellucci, u shfaq për herë të parë si një paralajmërim i një epoke të re, një epokë ku brunia nuk ishte më enigma periferike, por muzë kryesore.

E lindur në qytezën kodrinore Città di Castello në zemër të Umbrias, më 1964, Bellucci mbërriti në skenën e botës si një frymë e heshtur që do të shndërrohej në një stuhi bukurie dhe hijeshie. Studimet në juridik ia lëshuan vendin modelingut, kur në vitin 1989 ajo do të kthente kokat në fushatën legjendare “Sicilian Widow” të Dolce & Gabbana, një eksplozion sensualiteti që sfidoi mitin e përhershëm të bjondeve, duke e rikthyer errësirën në qendër të dëshirës dhe imagjinatës.
Ekrani i madh nuk vonoi të kuptonte magjinë e saj. Në Dracula (1992) ajo u bë sirena e errët, një Perëndeshë e Lakmisë që vinte nga vetë rrënjët e mitit. Në The Matrix Reloaded (2003), si Persefonë, mbretëresha e nëndheshme, ajo mishëroi një bukuri të ndaluar, një magnetizëm që shkrihej mes modernitetit kibernetik dhe erosit arketipal. Regjisorë si Terrence Malick (The Tree of Life) dhe Paolo Sorrentino (The Great Beauty) do të gjenin në të jo thjesht një aktore, por një simbol, një figurë që bartte me vete tërë historinë vizuale të një kontinenti: ekstazën, melankolinë, përmbajtjen dhe kapërcimin.

Monica Bellucci nuk ishte thjesht e bukur, ajo ishte një ide. Një ide që errësira mund të ndriçojë më shumë se çdo reflektim diellor mbi sipërfaqe. Në vitin 2004, ajo shënoi një tjetër precedent: si vajza më e madhe e James Bond në Spectre, në moshën 50-vjeçare, ajo sfidoi dogmën hollivudiane të rinisë, duke i dhënë pleqërisë konturet e një sofistikimi që buron vetëm nga përvoja, jo nga kirurgjia.
Në Kanë, viti 2008, ajo zbret si një perandorake e natës me një fustan Versace blu të thellë dhe flokët e mbledhur në një nyje bizantine, një paraqitje që nuk ishte thjesht stil, por një përkufizim i ri për shkelqimin: brunia si aspiratë. Shitjet e bojës së errët për flokë u rritën me 27% në vitin që pasoi, sipas L’Oréal, një reagim tregu që më shumë se gjithçka tregon fuqinë arketipale të hijes.
Por Bellucci është më shumë se një imazh. Në heshtje, ajo ndërtoi një mistikë intelektuale. E njohur për koleksionin e saj të artit të Rilindjes dhe për dashurinë ndaj poezisë së Pasolinit, ajo përfaqëson një lloj tjetër femre, atë që mbetet enigmatike jo pse nuk flet, por pse flet me heshtjen e vet të zgjedhur.

Në vitin 2017, përmes serisë portretore Malgosia Bela nga Peter Lindbergh, ajo u kthye në kuratore të vetë trashëgimisë së brunes, nga thellësia e ullinjve sicilianë deri tek pasqyrimet baltike të abanozit. Ishte një himn i shumëllojshëm për errësirën, për gjithçka që është e thellë, e pazbuluar dhe e fuqishme.
Në Festivalin e Filmit në Venecia 2023, me një fustan të personalizuar Armani Privé dhe flokët e saj tashmë të ndriçuar nga vija argjendi, ajo shfaqi më bukur se kurrë bukurinë që nuk ka moshë, por përmasë. “Flokët e errët nuk janë vetëm ngjyrë – janë prejardhje,” tha ajo për Vogue Italia, ndërsa xhironte në Tunizi, në një vend ku gratë i thurnin këna në flokët e saj, si një rit shpirtëror i lashtësisë.

Nga qetësia e Umbrisë në shkëlqimin e Dolce & Gabbana-s, nga mitologjia e Persefonës në mistikën e Lindbergh-ut, udhëtimi i Bellucci-t është vetë saga e rilindjes së brunes, nga figurë margjinale në ikonë botërore. Dhe ndërsa negativët origjinalë të Ferrit rishfaqen në ekspozitat e Met të vitit 2024, ato nuk ruajnë thjesht një imazh, por dëshmojnë momentin kur errësira u ngrit në fronin e hyjnores.